Η ενδοοικογενειακή βία εξακολουθεί να συζητείται ευρέως ως ένα πρόβλημα που πλήττει κυρίως τις γυναίκες. Κι ενώ, πράγματι, πολλές γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με σοβαρή βία από τον σύντροφό τους, αυτό δεν αναιρεί ότι και αρκετοί άντρες βιώνουν την ίδια κατάσταση από τις γυναίκες συντρόφους τους. Συχνά, ωστόσο, μένουν στο περιθώριο, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται ακόμη και οι ίδιοι να αναγνωρίσουν τι συμβαίνει, να φοβούνται ότι δεν θα τους πιστέψουν ή να αισθάνονται ότι οι υπάρχουσες υπηρεσίες υποστήριξης δεν έχουν σχεδιαστεί γι’ αυτούς.
Μια νέα μελέτη σε περισσότερους από 1.000 άνδρες στις ΗΠΑ, που δημοσιεύεται στο Psychology of Men & Masculinities, υποδηλώνει ότι η σιωπή συχνά οφείλεται σ’ έναν συνδυασμό ντροπής, φόβου, αυτονομίας και αβεβαιότητας σχετικά με το πού να απευθυνθούν. Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες περιέγραψαν την κακοποίηση που υπέστησαν ως ιδιωτική υπόθεση, που πρέπει να αντιμετωπίσουν μόνοι τους. Σχεδόν οι μισοί ανέφεραν αίσθημα ντροπής ή αμηχανίας, ενώ πολλοί φοβούνταν αντίποινα, ψευδείς κατηγορίες ή επίρριψη ευθυνών αν αποκάλυπταν τι συνέβαινε.
Περισσότεροι από 1.000 άνδρες περιέγραψαν τις εμπειρίες τους
Οι ερευνητές διεξήγαγαν έρευνα σε 1.194 άνδρες ηλικίας 18-59 ετών που είχαν υποστεί επιθετική συμπεριφορά ή κακοποίηση από μια γυναίκα με την οποία είχαν ερωτική σχέση. Οι συμμετέχοντες ερωτήθηκαν σχετικά με τη σωματική και τη σεξουαλική κακοποίηση, καθώς και τον εξαναγκαστικό έλεγχο – συμπεριφορές που αποσκοπούν στον περιορισμό της ανεξαρτησίας του συντρόφου, όπως η απομόνωσή του από φίλους ή συγγενείς ή ο έλεγχος πτυχών της καθημερινής ζωής.
Ο εξαναγκαστικός έλεγχος ήταν η πιο συχνά αναφερόμενη μορφή κακοποίησης, επηρεάζοντας σχεδόν το 96% των συμμετεχόντων, ενώ περίπου το 85% ανέφερε σωματική κακοποίηση. Στη συνέχεια, οι ερευνητές εξέτασαν 17 πιθανά εμπόδια στην αναζήτηση υποστήριξης.
Η ντροπή και η ιδιωτικότητα αποτέλεσαν ισχυρά εμπόδια
Το πιο συχνά αναφερόμενο εμπόδιο ήταν η πεποίθηση ότι η κακοποίηση αποτελεί ιδιωτική ή προσωπική υπόθεση. Η ντροπή και η αμηχανία ήταν επίσης ευρέως διαδεδομένες, μαζί με τον φόβο ότι ένας κακοποιητικός σύντροφος ενδέχεται να προβεί σε αντίποινα ή να διατυπώσει ψευδείς κατηγορίες. Ορισμένοι άνδρες ανησυχούσαν, επίσης, ότι τα άτομα στα οποία θα απευθύνονταν θα τους κατηγορούσαν για ό,τι είχε συμβεί.
Οι ερευνητές υποδεικνύουν ότι αυτές οι απαντήσεις αντανακλούν εν μέρει τις ιδέες που περιβάλλουν την αρρενωπότητα – ιδίως την ιδέα ότι οι άνδρες πρέπει να είναι συναισθηματικά ισχυροί, ανεξάρτητοι και ικανοί να επιλύουν προσωπικές δυσκολίες χωρίς εξωτερική βοήθεια.
Πολλοί δεν ήξεραν πού να απευθυνθούν
Σχεδόν το 40% των συμμετεχόντων αμφέβαλλε ότι οι υπάρχουσες υπηρεσίες θα μπορούσαν πραγματικά να τους βοηθήσουν, ενώ περίπου 2 στους 5 δήλωσαν ότι δεν ήξεραν πού να ζητήσουν βοήθεια. Περίπου 1 στους 3 θεωρούσε ότι οι διαθέσιμες υπηρεσίες για την ενδοοικογενειακή βία δεν αφορούσαν άνδρες. Αυτή η αντίληψη αντανακλά μια ευρύτερη ανησυχία σχετικά με το αν οι άνδρες – θύματα θεωρούν τα τρέχοντα συστήματα υποστήριξης προσβάσιμα ή κατάλληλα για τις εμπειρίες τους.
Ο δρόμος προς ένα πιο αποτελεσματικό σύστημα υποστήριξης των ανδρών
Ένα από τα κεντρικά μηνύματα της έρευνας είναι ότι η δυσκολία των ανδρών να ζητήσουν βοήθεια δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως έλλειψη θέλησης. Οι άνδρες μπορεί να παραμένουν σιωπηλοί επειδή νιώθουν ντροπή, φοβούνται για τυχόν αντίποινα ή πιστεύουν ότι αναμένεται από αυτούς να λύσουν το πρόβλημα μόνοι τους. Άλλοι μπορεί να μην αναγνωρίζουν την εμπειρία τους ως ενδοοικογενειακή βία, ενώ ορισμένοι μπορεί να πιστεύουν ότι οι οργανώσεις υποστήριξης προορίζονται κυρίως για γυναίκες. Τα ευρήματα υποδηλώνουν, επομένως, ότι μια ενιαία προσέγγιση στις υπηρεσίες για την ενδοοικογενειακή βία είναι απίθανο να καλύψει τις ανάγκες όλων.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα συστήματα υποστήριξης θα πρέπει να λαμβάνουν περισσότερο υπόψη τον τρόπο με τον οποίο το φύλο και το κοινωνικό υπόβαθρο επηρεάζουν την αναζήτηση βοήθειας. Αυτό μπορεί να σημαίνει τη διασφάλιση ότι οι υπηρεσίες επικοινωνούν ρητά ότι και οι άνδρες μπορούν να είναι θύματα, την εκπαίδευση των επαγγελματιών ώστε να αναγνωρίζουν την κακοποίηση κατά των ανδρών χωρίς στερεότυπα, καθώς και την παροχή κατάλληλων τρόπων αναζήτησης βοήθειας.
Σημαίνει, επίσης, την αμφισβήτηση της ιδέας ότι η παραδοχή της ευαλωτότητας είναι ασυμβίβαστη με την αρρενωπότητα. Για πολλούς άνδρες – θύματα, το κύριο πρόβλημα μπορεί να μην είναι η έλλειψη υποστήριξης, αλλά το γεγονός ότι δεν «επιτρέπουν» στον εαυτό τους να χρειάζεται υποστήριξη. Μέχρι να αλλάξει αυτό, η ντροπή, ο φόβος και η πεποίθηση ότι η κακοποίηση πρέπει να παραμείνει ιδιωτική υπόθεση ενδέχεται να συνεχίσουν να εμποδίζουν πολλούς άνδρες να μιλήσουν για ό,τι συμβαίνει πίσω από κλειστές πόρτες.
Διαβάστε επίσης
Βία κατά των γυναικών: Γιατί μένουμε σε σχέσεις κακοποίησης;
Ξαφνικά διαζύγια: Τι κρύβεται πίσω από τους χωρισμούς που έρχονται από το «πουθενά»
