Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, το όνομα του Sir Στέλιου Χατζηιωάννου έχει συνδεθεί με την επιχειρηματική καινοτομία και την ανατροπή καθιερωμένων μοντέλων. Ο άνθρωπος που ίδρυσε το easy family of brands και την easyJet και συνέβαλε ώστε τα αεροπορικά ταξίδια να γίνουν προσιτά σε εκατομμύρια ανθρώπους, επιλέγει σήμερα να επενδύσει σε μια διαφορετική μορφή «πρόσβασης»: στην υγεία.
Με δωρεά που υπερβαίνει τα 11 εκατ. ευρώ σε ορίζοντα επταετίας, το Φιλανθρωπικό Ίδρυμα Στέλιος Χατζηιωάννου χρηματοδοτεί μία πρόσθετη οικονομική παροχή για 90 γιατρούς που θα υπηρετήσουν σε 50 μικρά και απομακρυσμένα νησιά της Ελλάδας, στηρίζοντας μια προσπάθεια που υλοποιείται από το Υπουργείο Υγείας και τις αρμόδιες Υγειονομικές Περιφέρειες. Οι γιατροί θα λαμβάνουν καθαρό μηνιαίο επιμίσθιο 1.500 ευρώ για 12 μήνες τον χρόνο, πέραν της τακτικής μισθοδοσίας τους.
Η πρωτοβουλία του Ιδρύματος σηματοδοτεί την πρώτη παρέμβασή του στον χώρο της Υγείας και εστιάζει όχι στην κατασκευή νέων κτηρίων ή στην αγορά εξοπλισμού, αλλά στον σημαντικότερο ίσως παράγοντα λειτουργίας κάθε συστήματος υγείας: το ανθρώπινο δυναμικό.
«Οι μεγάλες δωρεές στον χώρο της Υγείας έχουν στηρίξει διαχρονικά τις υποδομές και τον εξοπλισμό και αυτό ήταν και παραμένει απολύτως αναγκαίο. Σήμερα όμως, ειδικά στα μικρά και απομακρυσμένα νησιά, ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα είναι να υπάρχει ο γιατρός που θα επιλέξει να πάει εκεί, να ζήσει και να εργαστεί. Μπορεί να υπάρχει ένα ιατρείο και να υπάρχει ο απαραίτητος εξοπλισμός, αλλά χωρίς γιατρό δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική παροχή υπηρεσιών υγείας» λέει ο Sir Στέλιος Χατζηιωάννου, Ιδρυτής και Πρόεδρος του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος Στέλιος Χατζηιωάννου, μιλώντας στο ΘΕΜΑ.
Η ανταπόκριση των γιατρών ήταν μεγάλη και παραμένουν κενές 16 θέσεις (πρόκειται για τα νησιά Αγίου Ευστρατίου, Ψαρών, Φολεγάνδρου, Αγαθονησίου, Αστυπάλαιας, Σίφνου, Νισύρου, Κουφονησίων, Θύμαινας, Σερίφου, Κιμώλου, Κέας, Χάλκης και Σπετσών) οι οποίες αναμένεται να επαναπροκηρυχθούν τον Σεπτέμβριο. Την αξία της δωρεάς είχε υπογραμμίσει ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την τελετή της υπογραφής της σχετικής σύμβασης της δωρεάς, αναφέροντας πως «για πρώτη φορά ένας ιδιώτης δωρητής έστρεψε το βλέμμα του όχι στις υποδομές, αλλά στο ανθρώπινο δυναμικό του ΕΣΥ» και χαρακτηρίζοντας την πρωτοβουλία ως «μία σπουδαία στιγμή για τα νησιά μας».
Ο Sir Στέλιος Χατζηιωάννου, Ιδρυτής και Πρόεδρος του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος Στέλιος Χατζηιωάννου (αριστερά) με τον Πρωθυπουργό, κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, κατά την υπογραφή σύμβασης της δωρεάς
Υπενθυμίζεται ότι το Υπουργείο Υγείας έχει προχωρήσει στην εφαρμογή ισχυρών οικονομικών κινήτρων – έως 7.200 ευρώ το χρόνο επιπλέον των μηνιαίων αποδοχών – για τοποθέτηση γιατρών σε άγονες ή προβληματικές περιοχές της χώρες, όπως νησιά και απομακρυσμένα σημεία, για τις οποίες το ενδιαφέρον είναι ανύπαρκτο παρά τις προκηρύξεις. Οι επιπλέον αμοιβές είναι μεγαλύτερες για τις ιατρικές ειδικότητες στις οποίες δεν υπάρχει ενδιαφέρον από γιατρούς.
Ένας επιχειρηματίας που επενδύει στην πρόσβαση
Γεννημένος στην Αθήνα το 1967, ο Sir Στέλιος Χατζηιωάννου προέρχεται από οικογένεια με μακρά παράδοση στη ναυτιλία. Παρότι ο πατέρας του, Λουκάς Χατζηιωάννου, υπήρξε ένας από τους πλέον γνωστούς Έλληνες εφοπλιστές, ο ίδιος χάραξε τη δική του διεθνή επιχειρηματική πορεία, δημιουργώντας αρχικά τη Stelmar Shipping και στη συνέχεια την easyJet, η οποία εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους της Ευρώπης.
Πίσω από αυτή την επιχειρηματική διαδρομή υπάρχει μια φιλοσοφία που επανέρχεται και στις κοινωνικές του πρωτοβουλίες: η ιδέα ότι αγαθά και υπηρεσίες που άλλοτε θεωρούνταν δύσκολα προσβάσιμα μπορούν να γίνουν διαθέσιμα σε περισσότερους ανθρώπους. Από το 2011, μέσω του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος Στέλιος Χατζηιωάννου, διαθέτει σημαντικό μέρος της περιουσίας του σε δράσεις με μετρήσιμο κοινωνικό αντίκτυπο. Το Ίδρυμα δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, την Κύπρο, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και το Μονακό, εστιάζοντας κυρίως στην επιχειρηματικότητα, την εκπαίδευση και την κοινωνική συνοχή.
H προσωπική εμπειρία που άλλαξε την οπτική του
Η απόφαση να επενδύσει στη στελέχωση των μικρών νησιών δεν γεννήθηκε μέσα από κάποια μελέτη ή στατιστική ανάλυση. Ξεκίνησε από ένα προσωπικό του βίωμα. Ο Sir Στέλιος Χατζηιωάννου διαμένει περίπου δυόμισι μήνες κάθε χρόνο στις Σπέτσες, ένα νησί με το οποίο διατηρεί στενούς δεσμούς. Εκεί βρέθηκε αντιμέτωπος με μια εμπειρία που, όπως παραδέχεται, άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν το πρόβλημα της υγειονομικής κάλυψης στα μικρά νησιά.
«Κάποια στιγμή η κόρη μου, η 7χρονη τότε Άρια, αρρώστησε και χρειάστηκε να πάμε στο ιατρείο των Σπετσών. Εκεί διαπιστώσαμε ότι δεν υπήρχε διαθέσιμος γιατρός» λέει και παραδέχεται πως η εμπειρία αυτή μετέτρεψε ένα θεωρητικό ζήτημα σε ένα δύσκολο βίωμα: «Συνειδητοποίησα τότε πως μπορεί να υπάρχει ένα ιατρείο και ο απαραίτητος εξοπλισμός, αλλά χωρίς γιατρό δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική παροχή υπηρεσιών υγείας».
Ο Sir Στέλιος Χατζηιωάννου ανακηρύχθηκε Επίτιμος Δημότης Σπετσών, το Σάββατο 18 Ιουλίου στο Δημαρχείο Σπετσών, με αφορμή την πρωτοβουλία που ξεκίνησε από το νησί και εξελίχθηκε σε πρόγραμμα εθνικής εμβέλειας για την ενίσχυση της δημόσιας υγείας στα μικρά νησιά της Ελλάδας
Η πρωτοβουλία του Ιδρύματος έρχεται σε μια περίοδο όπου η στελέχωση του ΕΣΥ και η ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας αποτελούν κεντρικά ζητήματα για το σύστημα υγείας. Στόχος του δεν είναι η υποκατάσταση της κρατικής ευθύνης, αλλά η δημιουργία μιας συμπληρωματικής παρέμβασης εκεί όπου ένας πρόσθετος πόρος μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά. «Πιστεύω ότι υπάρχουν προβλήματα τα οποία ούτε το κράτος μπορεί να λύσει μόνο του ούτε η ιδιωτική πρωτοβουλία μπορεί ή πρέπει να αντιμετωπίσει μόνη της. Εκεί ακριβώς αποκτά πραγματική αξία η συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα», σημειώνει ο Sir Στέλιος Χατζηιωάννου.
Όπως εξηγεί, το κράτος έχει την ευθύνη του ΕΣΥ και διαθέτει τις δομές, το ανθρώπινο δυναμικό και τους μηχανισμούς για να εξασφαλίζει την υγειονομική κάλυψη της χώρας, υπάρχουν όμως αντικειμενικά όρια στις δυνατότητες παρέμβασής του. «Δεν είναι, για παράδειγμα, απλό για το κράτος να αποφασίσει ότι θα διπλασιάσει τις αποδοχές μιας συγκεκριμένης κατηγορίας εργαζομένων χωρίς αυτό να έχει ευρύτερες δημοσιονομικές και θεσμικές συνέπειες», αναφέρει.
Από την άλλη πλευρά, όπως υπογραμμίζει, ούτε η ιδιωτική πρωτοβουλία μπορεί από μόνη της να εξασφαλίσει σταθερή ιατρική κάλυψη σε δεκάδες μικρά και απομακρυσμένα νησιά. «Δεν πρόκειται για μια δραστηριότητα που μπορεί να βασιστεί στους συνήθεις όρους μιας εμπορικής επένδυσης και στην προσδοκία οικονομικού κέρδους», σημειώνει.
«Εδώ, λοιπόν, θεωρώ ότι βρίσκεται η δύναμη αυτής της πρωτοβουλίας. Το κράτος κάνει αυτό που μπορεί και πρέπει να κάνει και εμείς, ως ιδιωτικό κοινωφελές Ίδρυμα, επιλέγουμε να προσθέσουμε τους οικονομικούς πόρους που μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Το Ίδρυμα χρηματοδοτεί το πρόσθετο οικονομικό κίνητρο και το πρόγραμμα υλοποιείται από το Υπουργείο Υγείας και τις αρμόδιες Υγειονομικές Περιφέρειες. Δεν ερχόμαστε να υποκαταστήσουμε το κράτος. Ερχόμαστε να λειτουργήσουμε συμπληρωματικά εκεί όπου πιστεύουμε ότι η δική μας συνεισφορά μπορεί να έχει τον μεγαλύτερο δυνατό αντίκτυπο», λέει.
Ο Sir Στέλιος Χατζηιωάννου με τον Πρωθυπουργό, κ. Κυριάκο Μητσοτάκη και την ηγεσία του υπουργείου Υγείας
Πιστεύει ακράδαντα ότι «η κοινωνική προσφορά αποκτά πραγματική αξία όταν συμβάλλει στη μείωση των ανισοτήτων. Στην Ελλάδα η πρόσβαση στην υγεία δεν θα έπρεπε να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας», και αυτό υπηρετεί το Φιλανθρωπικό Ίδρυμα Στέλιος Χατζηιωάννου στις χώρες όπου δραστηριοποιείται: στηρίζει τοπικές κοινωνίες εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη, μέσα από πρωτοβουλίες που έχουν διάρκεια, προσφέρουν ουσιαστικές λύσεις και αφήνουν κοινωνικό αποτύπωμα.
Ένα επιπλέον κίνητρο για τους νέους γιατρούς
Η οικονομική ενίσχυση αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο προσέλκυσης γιατρών, όμως η επιλογή ενός νέου επιστήμονα να εργαστεί σε ένα μικρό ή απομακρυσμένο νησί συνδέεται με μια σειρά από πρακτικές και προσωπικές προκλήσεις. Η στέγαση, το κόστος ζωής, η απόσταση από τα μεγάλα αστικά κέντρα και οι απαιτητικές συνθήκες εργασίας αποτελούν παράγοντες που συχνά επηρεάζουν αυτή την απόφαση.
Για τον Sir Στέλιο Χατζηιωάννου, ωστόσο, η υπηρεσία σε ένα μικρό νησί μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική εμπειρία. «Θα παρότρυνα τους γιατρούς να το δουν ως μια σημαντική επαγγελματική αλλά και προσωπική εμπειρία. Γνωρίζω καλά, έχοντας ζήσει ο ίδιος για μεγάλα χρονικά διαστήματα στις Σπέτσες, ότι η ζωή σε ένα μικρό νησί έχει μοναδικά πλεονεκτήματα, αλλά ταυτόχρονα έχει και πραγματικές δυσκολίες», αναφέρει.
Η παρουσία ενός γιατρού σε ένα μικρό νησί δεν αφορά μόνο την κάλυψη μιας υγειονομικής ανάγκης. Αφορά κυρίως το αίσθημα ασφάλειας μιας ολόκληρης κοινωνίας ότι, ανεξάρτητα από τον τόπο όπου ζει, μπορεί να έχει πρόσβαση στη φροντίδα που χρειάζεται.
«Θα ήθελα οι νέοι γιατροί που σκέφτονται αυτή την επιλογή να γνωρίζουν ότι πίσω από κάθε μία από αυτές τις θέσεις βρίσκεται μια ολόκληρη μικρή κοινωνία. Άνθρωποι που θέλουν να αισθάνονται ότι, αν ένα παιδί αρρωστήσει, αν ένας ηλικιωμένος χρειαστεί βοήθεια ή αν συμβεί κάτι απρόοπτο, θα υπάρχει ένας γιατρός εκεί. Το έχω βιώσει και προσωπικά ως γονιός και γνωρίζω πόσο σημαντική είναι αυτή η αίσθηση ασφάλειας» σημειώνει.
Πέρα από τη συγκεκριμένη παρέμβαση για τα μικρά νησιά, η συζήτηση οδηγεί και στις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα το ΕΣΥ και στην ανάγκη για άμεσες ή μακροπρόθεσμες λύσεις. Ο Sir Στέλιος Χατζηιωάννου επιλέγει να εστιάσει σε όσα μπορούν να γίνουν στην πράξη: «Προτιμώ να μιλώ για όσα μπορούμε να κάνουμε στην πράξη. Αυτή τη στιγμή προτεραιότητά μας είναι να πετύχει αυτή η πρωτοβουλία, να καλυφθούν και οι υπόλοιπες 16 θέσεις, να λειτουργήσει σωστά το πρόγραμμα σε όλη τη διάρκεια της επταετίας και να αποδείξουμε ότι ένα σταθερό οικονομικό κίνητρο μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διατήρηση γιατρών στα μικρά νησιά». Όπως υπογραμμίζει, το Ίδρυμα δεν επιδιώκει να αναλαμβάνει πολλές διαφορετικές δράσεις, αλλά να επιλέγει προσεκτικά παρεμβάσεις που μπορούν να αφήσουν μόνιμο και μετρήσιμο κοινωνικό αποτύπωμα.
«Αν, στο τέλος αυτής της προσπάθειας, περισσότεροι γιατροί επιλέγουν να υπηρετήσουν στα μικρά νησιά και περισσότεροι κάτοικοι αισθάνονται ασφαλείς ότι έχουν πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας όλο τον χρόνο, τότε θα ξέρουμε ότι αυτή η προσπάθεια άξιζε πραγματικά», καταλήγει.
Το αν η πρωτοβουλία αυτή θα αποτελέσει πρότυπο για αντίστοιχες συνεργασίες θα φανεί με την πάροδο του χρόνου. Για τις μικρές νησιωτικές κοινωνίες, όμως, η πραγματική της αξία θα κριθεί πολύ νωρίτερα: από το αν, όταν χρειαστούν έναν γιατρό, θα υπάρχει πράγματι κάποιος εκεί.
Διαβάστε επίσης
Νέα προκήρυξη για γιατρούς στο ΕΣΥ στις επόμενες 20 ημέρες – 8.000 θέσεις το 2026
