Η Ευρώπη πληρώνει το τίμημα της κλιματικής αλλαγής σε χαμένες ζωές, σε φθίνοντες υδάτινους πόρους και πόλεις που έρχονται αντιμέτωπες με ακραίες καιρικές συνθήκες. Με τις θερμοκρασίες να σκαρφαλώνουν σε πρωτόγνωρα ύψη, οι κυβερνήσεις δεν μπορούν πια να στηρίζονται μονοδιάστατα σε πολιτικές άμεσης αντιμετώπισης.
Η μετάβαση από τη διαχείριση την ώρα της κρίσης στην πρόληψη απαιτεί την υιοθέτηση ολοκληρωμένων συστημάτων Γεωχωρικής Νοημοσύνης (Earth Intelligence) με στόχο την έγκαιρη και έγκυρη προετοιμασία του κρατικού μηχανισμού και της κοινωνίας απέναντι στις σύγχρονες κλιματικές προκλήσεις.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει 7,5 εκατ. ευρώ στο έργο καινοτομίας «e-genesis» (Generating Earth iNtelligence for Environmental and Sectoral Impact and Sustainability), μέσω του Προγράμματος «Horizon Europe», υπό τον συντονισμό της Επιχειρησιακής Μονάδας «Κέντρο Ερευνών Παρατήρησης της Γης και Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης BEYOND» του Ινστιτούτου Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ), του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ).
Το αντικείμενο του έργου
Το «e-genesis» υποστηρίζει τις κυβερνήσεις των χωρών μελών και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων για την προστασία των πολιτών της, των πόλεων, των φυσικών οικοσυστημάτων, της δημόσιας υγείας, της ενέργειας και των κρίσιμων υποδομών, απέναντι στις πιέσεις που προκαλούν τα φονικά κύματα καύσωνα, οι ακραίες πλημμύρες, οι παρατεταμένες ξηρασίες, η λειψυδρία, οι απώλειες στη βιοποικιλότητα αλλά και η ενεργειακή ανεπάρκεια, και η επιδείνωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Για να ανταποκριθεί σε αυτές τις μεγάλες προκλήσεις, το «e-genesis» αξιοποιεί μεγάλα δεδομένα Παρατήρησης της Γης, και συνδυάζει σύγχρονα φυσικά μοντέλα καθώς και αναλυτικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία μιας νέας γενιάς υπηρεσιών Γεωχωρικής Νοημοσύνης. Οι υπηρεσίες αυτές αποτελούν αξιόπιστες επιχειρησιακές λύσεις, υψηλής χωροχρονικής ανάλυσης αναφορικά με τους αναμενόμενους εποχικούς περιβαλλοντικούς και κοινωνικό-οικονομικούς κινδύνους εξ αφορμής της κλιματικής κρίσης και της αυθαίρετης προς το περιβάλλον ανθρωπογενούς δραστηριότητας.
Περισσότερες από 30 ολοκληρωμένες λύσεις θα διατεθούν για την καθημερινή υποστήριξη της διακυβέρνησης σε διαφορετικούς τομείς, εστιάζοντας σε τρεις βασικούς θεματικούς άξονες:
- Ανθεκτικότητα της βιοποικιλότητας και τεκμηριωμένη διαχείριση προστατευόμενων οικοσυστημάτων: Ποια είναι η κρίσιμη έκταση των κλιματικά προκαλούμενων διαταραχών στα φυσικά οικοσυστήματα και στους υγροτόπους της Ευρώπης κατά τις τελευταίες δεκαετίες και ποια επίπεδα επιπτώσεων προβλέπονται για την επόμενη εποχική περίοδο βάσει των τρεχουσών εποχικών προβλέψεων;
- Εποχική πρόγνωση ανθεκτικότητας υδάτινων πόρων: Θα είναι επαρκείς οι διαθέσιμοι υδάτινοι πόροι κατά την επόμενη περίοδο ώστε να καλύψουν τις ανάγκες ύδρευσης, βιομηχανίας, γεωργίας και υδροηλεκτρικής παραγωγής; Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ολοένα αυξανόμενες πιέσεις στους υδάτινους πόρους. Ποιοι ακριβώς όγκοι νερού θα είναι διαθέσιμοι μέσω της τήξης του χιονιού, των υπόγειων υδάτων και της απορροής των ποταμών, προκειμένου να υποστηριχθεί η αποτελεσματική διαχείριση της ζήτησης και να μετριαστεί η οξεία υδατική πίεση;
- Ανθεκτικότητα των αστικών και ενεργειακών συστημάτων απέναντι σε κλιματικές και ανθρωπογενείς καταστροφές: Πόσο ανθεκτικά είναι τα αστικά και ενεργειακά συστήματα της Ευρώπης σε κλιματικές και ανθρωπογενείς καταστροφές και πώς μπορεί η Γεωχωρική Νοημοσύνη να υποστηρίξει τον έξυπνο αστικό σχεδιασμό και την ενεργειακή ασφάλεια των νοικοκυριών; Πώς μπορεί η νέα γενιά υπηρεσιών να βοηθήσει σε επίπεδο νοικοκυριού και οικοδομικού τετραγώνου και να προβλέπει απότομες μειώσεις στη διαθεσιμότητα ηλιακής και αιολικής ενέργειας, ενώ παράλληλα να συμβάλλει στη μείωση της θερμικής καταπόνησης, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG), για να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των κατοίκων σε κάθε γειτονιά της Ευρώπης;
Με ημερομηνία έναρξης την 1η Νοεμβρίου 2026, το έργο «e-genesis», διάρκειας 40 μηνών, συγκεντρώνει, υπό τον συντονισμό της Επιχειρησιακής Μονάδας BEYOND του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, 21 κορυφαίους οργανισμούς από 10 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων 13 κορυφαίους ερευνητικούς και τεχνολογικούς φορείς (BEYOND/ΕΑΑ, ARMINES/MINES Paris PSL, IUSS, KTH, FONDAZIONE CIMA, FMI, FORTH, CBK PAN, CNRS, GFZ, CNR, PMOD WRC), 6 πρωτοπόρες μικρομεσαίες επιχειρήσεις (EDGE, AG EUROPE SAS, SNOWCAP, SPATINEO OY, MURMURATION, WeMET), έναν βιομηχανικό εταίρο (CLS) και έναν κυβερνητικό φορέα (NSO).
«Ενδυναμώνοντας τους πολίτες και τη διακυβέρνηση μέσω συν-σχεδιασμού»
Τα αποτελέσματα του έργου «e-genesis» θα ωφελήσουν τις κοινότητες — από τις γειτονιές και τις πόλεις έως τις ευρύτερες περιφέρειες και ολόκληρα κράτη στην Ευρώπη. Κάθε υπηρεσία του συν-αναπτύσσεται μαζί με τους επαγγελματίες φορείς χρήστες και τις εμπλεκόμενες κοινωνικές ομάδες που προβλέπεται να τις χρησιμοποιήσουν, συμπεριλαμβανομένων φορέων χάραξης πολιτικής, δημόσιων αρχών, βιομηχανικών εταίρων και θεσμικών οργανισμών της Ευρώπης. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ επιστημονικής γνώσης και λήψης αποφάσεων, διασφαλίζοντας ότι οι λύσεις που προτείνονται είναι έτοιμες για άμεση εφαρμογή στον πραγματικό κόσμο των αναγκών της σημερινής κοινωνίας. Η συνεργατική προσέγγιση που εμπλέκει θεσμικούς παράγοντες όπως η EUSPA, η EUMETSTAT, η ESA και η EEA εξασφαλίζει στο «e-genesis» ένα θεσμικό ρόλο στην εφαρμογή των βασικών περιβαλλοντικών και κλιματικών προτεραιοτήτων της Ευρώπης, όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, η Στρατηγική της ΕΕ για τη Βιοποικιλότητα 2030, η Στρατηγική για την Ανθεκτικότητα των Υδάτων και το Σχέδιο Δράσης για Μηδενική Ρύπανση.
Ο Δρ. Χάρης Κοντοές, Επιστημονικός Υπεύθυνος του «e-genesis» και Διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, υπογραμμίζει το μακροπρόθεσμο όραμα του έργου: “Πέρα από ανάπτυξη καινοτόμων υπηρεσιών, το «e-genesis» επιδιώκει να θεμελιώσει ένα νέο ευρωπαϊκό πρότυπο λήψης αποφάσεων με επίκεντρο την ανάδειξη των περιβαλλοντικών πληροφοριών σε αξιόπιστες και αξιοποιήσιμες γνώσεις, οι οποίες θα επιτρέπουν στις κυβερνήσεις να προβλέπουν κινδύνους και να προστατεύουν τους πολίτες, τους φυσικούς πόρους και τα οικοσυστήματα, λαμβάνοντας τεκμηριωμένες αποφάσεις πριν ακόμη εκδηλωθούν οι κρίσεις. Το έργο και η σχετική χρηματοδότηση εκ μέρους της ΕΕ αποσκοπούν να δώσουν ένα σημαντικό εργαλείο περιβαλλοντικής διακυβέρνησης στα χέρια των κυβερνήσεων για το καλό των σύγχρονων κοινωνιών”.
Ειδήσεις σήμερα
Μια φυσική απάντηση στις ουρολοιμώξεις, σε πρωτοποριακή μορφή πόσιμου gel
