Το μυστικό για μια σχέση που αντέχει στον χρόνο – και στις δυσκολίες – δεν είναι η αποφυγή των συγκρούσεων ούτε η απουσία τους. Κρύβεται σε κάτι πιο απλό αλλά και πιο απαιτητικό: τη δέσμευση. Την ασφάλεια που νιώθει κανείς δίπλα στον σύντροφό του. Την εμπιστοσύνη που τρέφω πως, ό,τι κι αν συμβεί, θα το αντιμετωπίσουν μαζί, με ωριμότητα, ψυχραιμία και σεβασμό.
Η δέσμευση αυτή δεν χτίζεται από τη μια μέρα στην άλλη. Μπορεί, όμως, να ραγίσει απότομα. Όπως εξηγεί σε άρθρο του στο Psychology Today ο Δρ. Jason Whiting, κάθε μορφή προδοσίας τραυματίζει τη δυναμική της σχέσης, ενώ η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης απαιτεί χρόνο και προσπάθεια.
Ο ίδιος περιγράφει ένα περιστατικό οικογενειακής συμβουλευτικής που είχε αναλάβει. Ο Τζεφ είχε χάσει την ψυχραιμία του και είχε πληγώσει συναισθηματικά τη σύντροφό του, Τζόνι. Παρότι το περιστατικό είχε συμβεί περισσότερο από έναν χρόνο πριν, εκείνη εξακολουθούσε να νιώθει ανασφάλεια κάθε φορά που αντιλαμβανόταν μια «ύποπτη» συμπεριφορά από την πλευρά του. Εκείνος, από την άλλη, εκνευριζόταν και αδυνατούσε να καταλάβει «γιατί δεν μπορούν απλώς να προχωρήσουν».
Αν και τα ονόματα και οι λεπτομέρειες έχουν αλλαχθεί, το παράδειγμα δείχνει κάτι συχνό στις σχέσεις: η προδοσία λειτουργεί σαν σοκ. «Όταν ένα άτομο πληγώνει το άλλο, η σχέση χρειάζεται εντατική φροντίδα και χρόνο για να επουλωθεί. Όταν μετά απαιτείς σεβασμό και εμπιστοσύνη, είναι σαν να φωνάζεις σε ένα λουλούδι να ξαναφυτρώσει, αφού το έχεις ποδοπατήσει», γράφει ο Δρ. Whiting.
Η δέσμευση θέλει χρόνο – Και πέντε πράξεις
Ο Τζεφ και η Τζόνι μοιάζουν με το «μέσο ζευγάρι» που προέκυψε από έρευνα του Δρ. Whiting και της μεταπτυχιακής φοιτήτριας Megan Van Alfen γύρω από τις υγιείς και τις δυσλειτουργικές ερωτικές σχέσεις.
Οι ερευνητές ανέλυσαν περισσότερες από 80 συνεντεύξεις, στις οποίες οι συμμετέχοντες περιέγραφαν λεπτομερώς τις εμπειρίες τους μέσα στη σχέση. Η δέσμευση αναδείχθηκε ως θεμέλιο, ενώ η προδοσία ως ένας από τους πιο αποσταθεροποιητικούς παράγοντες.
Ωστόσο, δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Η δέσμευση χτίζεται σταδιακά, μέσα από επαναλαμβανόμενες πράξεις. Αντίθετα, η προδοσία μπορεί να συνδεθεί ακόμη και με ένα μεμονωμένο γεγονός.
Πώς καλλιεργείται, λοιπόν, η ανθεκτική αγάπη; Τα ζευγάρια της έρευνας περιέγραψαν πέντε καθημερινές στάσεις που τους βοηθούν να διαχειρίζονται το άγχος ως ομάδα και όχι ως αντίπαλοι:
- Πίστη
- Ιεράρχηση προτεραιοτήτων
- Επένδυση στη σχέση
- Αφοσίωση
- Αντοχή
Στον αντίποδα, η προδοσία περιλαμβάνει πράξεις που παραβιάζουν την ακεραιότητα του δεσμού, όπως:
- Στροφή σε κάποιον/ κάτι εκτός σχέσης
- Ψέμα ή εξαπάτηση
- Ανισότητα
- Επιθετικότητα
Ακόμη κι όταν διαφέρουν ως προς τη σοβαρότητά τους, τέτοιες συμπεριφορές αποσταθεροποιούν το ζευγάρι. Δεν έχει σημασία μόνο η ίδια η πράξη αλλά και αυτό που χάνεται μαζί της: η εμπιστοσύνη. Όπως το περιέγραψε ένας από τους συμμετέχοντες, «δεν με πλήγωσε σωματικά αλλά πλήγωσε την καρδιά μου επανειλημμένα».
Τι σημαίνει αυτό για τα ζευγάρια
Παρότι όσα περιγράφει ο Δρ. Whiting ενδέχεται να ακούγονται λίγο απαισιόδοξα, υπάρχουν και καλά νέα. Μια σχέση μπορεί να επουλωθεί μετά από μια κρίση, αρκεί να υπάρξει χρόνος, συνέπεια και φροντίδα.
Η δέσμευση δημιουργεί το αίσθημα ασφάλειας και σύνδεσης ανάμεσα στους συντρόφους. Και όταν οι πράξεις αρχίσουν ξανά να στηρίζουν αυτή τη σύνδεση, η σχέση μπορεί σταδιακά να ανακτήσει την ισορροπία της και να ανθίσει ξανά.
Διαβάστε επίσης
Είναι απιστία το texting με τον πρώην; Όρια, φλερτ, ζήλια και τεχνολογία στις σύγχρονες σχέσεις
Ανακαλύψτε το σύνδρομο που εξηγεί την εμμονή σε εξωσυζυγικές σχέσεις
Ψηφιακή προδοσία: Πότε ένα like ή μια συνομιλία στα social «μετράει» για απιστία
