Όταν ένας άνδρας παρατηρεί ότι η ούρησή του δεν είναι πλέον όπως παλιά, η πρώτη σκέψη είναι συνήθως ο προστάτης. Η αδύναμη ροή των ούρων, η καθυστέρηση στην έναρξη της ούρησης, η ανάγκη να πιέσει για να ουρήσει ή το αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει πλήρως θεωρούνται σχεδόν συνώνυμα της καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη.
Αν και η υπερπλασία του προστάτη αποτελεί πράγματι μία από τις συχνότερες αιτίες συμπτωμάτων από το κατώτερο ουροποιητικό σύστημα στους άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας, δεν είναι η μόνη. Στην πραγματικότητα, η δύσκολη ούρηση είναι ένα σύμπτωμα και όχι διάγνωση, και μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικές παθήσεις που απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση.
Η φυσιολογική ούρηση προϋποθέτει τη συνεργασία δύο βασικών μηχανισμών. Από τη μία πλευρά, η ουροδόχος κύστη πρέπει να μπορεί να συσπάται αποτελεσματικά ώστε να αποβάλει τα ούρα. Από την άλλη, η έξοδος των ούρων μέσω της ουρήθρας πρέπει να είναι ελεύθερη, χωρίς σημαντικά εμπόδια. Όταν διαταραχθεί οποιοδήποτε από αυτά τα δύο στοιχεία, εμφανίζονται συμπτώματα δυσκολίας στην ούρηση.
Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη προκαλεί συμπτώματα επειδή ο διογκωμένος προστάτης μπορεί να πιέζει την ουρήθρα και να δημιουργεί αντίσταση στη ροή των ούρων. Ωστόσο, το μέγεθος του προστάτη δεν συμβαδίζει πάντα με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Υπάρχουν άνδρες με ιδιαίτερα μεγάλο προστάτη και ελάχιστες ενοχλήσεις, όπως και άνδρες με σχετικά μικρό προστάτη που παρουσιάζουν έντονα συμπτώματα. Αυτό αποτελεί μια πρώτη ένδειξη ότι η σχέση μεταξύ προστάτη και ούρησης είναι πιο σύνθετη απ’ όσο πιστεύεται συνήθως.
Όταν η αιτία δεν είναι ο προστάτης
Μία από τις συχνότερες αλλά λιγότερο γνωστές αιτίες δύσκολης ούρησης είναι η μειωμένη συσταλτικότητα της ουροδόχου κύστης. Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία ο μυς της κύστης, ο εξωστήρας, δεν παράγει αρκετή δύναμη ώστε να αδειάσει αποτελεσματικά τα ούρα. Η κατάσταση αυτή μπορεί να εμφανιστεί με την πάροδο της ηλικίας, αλλά και σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, νευρολογικές παθήσεις ή μετά από χρόνια απόφραξη της κύστης.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ασθενής μπορεί να εμφανίζει ακριβώς τα ίδια συμπτώματα με κάποιον που πάσχει από υπερπλασία του προστάτη. Η διαφορά είναι ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην έξοδο των ούρων αλλά στην αδυναμία της κύστης να τα αποβάλει αποτελεσματικά. Η διάκριση μεταξύ των δύο καταστάσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η θεραπευτική προσέγγιση διαφέρει σημαντικά.
Άλλη αιτία δύσκολης ούρησης είναι τα στενώματα της ουρήθρας. Πρόκειται για περιοχές όπου η ουρήθρα έχει μειωμένη διάμετρο εξαιτίας ουλώδους ιστού. Τα στενώματα μπορεί να εμφανιστούν μετά από τραυματισμούς, φλεγμονές, προηγούμενες επεμβάσεις ή καθετηριασμούς. Συχνά προκαλούν προοδευτική μείωση της ροής των ούρων και μπορεί να παραμείνουν αδιάγνωστα για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς τα συμπτώματά τους μοιάζουν με εκείνα της υπερπλασίας του προστάτη.
Ο ρόλος των φαρμάκων αλλά και του νευρικού συστήματος
Σημαντικό ρόλο μπορεί να παίζουν και ορισμένα φάρμακα. Αντιισταμινικά, αντικαταθλιπτικά, και αντιχολινεργικά φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία της κύστης ή των σφιγκτήρων της ουρήθρας. Σε ορισμένους ασθενείς, ιδιαίτερα σε όσους έχουν ήδη προδιάθεση, η επίδραση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική επιδείνωση της ούρησης.
Η λειτουργία της ούρησης εξαρτάται επίσης από την ομαλή συνεργασία του νευρικού συστήματος. Νευρολογικές παθήσεις όπως η νόσος Πάρκινσον, η Πολλαπλή Σκλήρυνση, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια ή οι κακώσεις του νωτιαίου μυελού μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές στη μετάδοση των νευρικών σημάτων μεταξύ εγκεφάλου, νωτιαίου μυελού και κύστης. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι δυσκολία στην έναρξη της ούρησης, ατελής κένωση ή ακόμη και επίσχεση ούρων.
Ένα συχνό λάθος είναι η αυτόματη απόδοση κάθε προβλήματος ούρησης στον προστάτη χωρίς περαιτέρω διερεύνηση. Η σύγχρονη ουρολογία βασίζεται όχι μόνο στα συμπτώματα αλλά και στη λειτουργική αξιολόγηση του ουροποιητικού συστήματος. Η ουροροομετρία, η μέτρηση του υπολείμματος ούρων μετά την ούρηση, το υπερηχογράφημα και σε επιλεγμένες περιπτώσεις ο ουροδυναμικός έλεγχος παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για την πραγματική αιτία του προβλήματος.
Η σημασία της σωστής διάγνωσης
Η σωστή διάγνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική, διότι καθορίζει και τη θεραπεία. Ένας ασθενής με απόφραξη λόγω προστάτη μπορεί να ωφεληθεί από φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργική αντιμετώπιση. Αντίθετα, ένας ασθενής με υποσυσταλτικότητα της κύστης δεν πρόκειται να βελτιωθεί απαραίτητα με τις ίδιες παρεμβάσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η λανθασμένη διάγνωση μπορεί να οδηγήσει σε απογοητευτικά αποτελέσματα ή σε άσκοπες θεραπείες.
Η δύσκολη ούρηση δεν αποτελεί φυσιολογικό επακόλουθο της ηλικίας ούτε θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με αυτοδιάγνωση. Η έγκαιρη αξιολόγηση από ουρολόγο μπορεί να αναδείξει την πραγματική αιτία των συμπτωμάτων και να οδηγήσει στην κατάλληλη θεραπεία πριν εμφανιστούν επιπλοκές, όπως οι υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, η επίσχεση ούρων ή η επιδείνωση της λειτουργίας της κύστης, ακόμη και των νεφρών.
Ο προστάτης είναι πράγματι ένας συχνός πρωταγωνιστής στα ουρολογικά προβλήματα των ανδρών. Δεν είναι όμως ο μοναδικός. Πίσω από μια αδύναμη ροή ούρων ή μια δύσκολη ούρηση μπορεί να κρύβονται διαφορετικοί μηχανισμοί και διαφορετικές παθήσεις. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη διάγνωση παραμένει πάντα το πρώτο και σημαντικότερο βήμα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος.
Διαβάστε επίσης
Υπερπλασία Προστάτη: Η ελάχιστα επεμβατική θεραπεία που άλλαξε τη ζωή του 56χρονου Lloyd
Αυτές οι εξετάσεις αποτελούν το ισχυρότερο όπλο κατά του καρκίνου – Οι συστάσεις των ειδικών
Η αυτοάνοση πάθηση που σχετίζεται με καρκίνο του προστάτη – Έρευνα αποκαλύπτει
