Τη σημασία των διαθέσιμων εθνικών δεδομένων για τον HPV εμβολιασμό, αλλά και τα σημαντικά κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στην έγκαιρη έναρξη και ολοκλήρωσή του, ανέδειξε η κυρία Γεωργία Κουρλαμπά, Επίκουρη Καθηγήτρια Νοσηλευτικής Δημόσιας Υγείας – Πρόληψης στο Τμήμα Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ στο Στρογγυλό Τραπέζι του ygeiamou.gr για τον HPV εμβολιασμό.
Όπως επεσήμανε, τα δημοσιευμένα εθνικά δεδομένα στηρίζονται στην επεξεργασία στοιχείων ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, δηλαδή στις συνταγές που εκδίδονται από τους γιατρούς πριν από κάθε εμβολιασμό, με πλήρη τήρηση των μέτρων προστασίας των προσωπικών δεδομένων. «Το πιο σημαντικό δεν είναι τα στοιχεία αυτά καθεαυτά, αλλά το γεγονός ότι πλέον διαθέτουμε μία αξιόπιστη μεθοδολογία, που βασίζεται σε δεδομένα τα οποία συλλέγονται συστηματικά μέσα από την καθημερινή λειτουργία του συστήματος υγείας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η ύπαρξη αυτής της μεθοδολογίας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τη δημόσια υγεία, καθώς επιτρέπει τη διαχρονική παρακολούθηση της εμβολιαστικής κάλυψης, χωρίς να απαιτούνται πρόσθετοι πόροι για αποσπασματικές επιδημιολογικές μελέτες. «Μας δίνει τη δυνατότητα να εντοπίζουμε εγκαίρως τυχόν κενά στην εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού και να σχεδιάζουμε στοχευμένες παρεμβάσεις», τόνισε η κυρία Κουρλαμπά.
Σε ό,τι αφορά στα δημοσιευμένα στοιχεία, το βασικό εύρημα είναι ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σαφής βελτίωση της εμβολιαστικής κάλυψης. Ωστόσο, η έγκαιρη έναρξη του εμβολιασμού παραμένει χαμηλή.
Δείτε το σχετικό βίντεο από το Στρογγυλό Τραπέζι του ygeiamou.gr
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε η καθηγήτρια, συγκεκριμένα, το 2024, το 29% των κοριτσιών και το 26% των αγοριών ηλικίας 11 ετών φαίνεται να έχει κάνει την πρώτη δόση του εμβολίου. Τα ποσοστά αυτά είναι υψηλότερα σε σχέση με το 2022 και το 2023, ωστόσο παραμένουν χαμηλά σε σχέση με τον στόχο. «Η έναρξη του εμβολιασμού στην ηλικία 9 έως 11 ετών αποτελεί τον στόχο του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών. Διαπιστώνουμε, επομένως, ότι ο HPV εμβολιασμός εξακολουθεί να ξεκινά αργά», σημείωσε.
Το κενό στην ηλικία-ορόσημο των 15 ετών
Στην ηλικία των 15 ετών, περίπου 1 στα 2 κορίτσια έχει ολοκληρώσει και τις δύο δόσεις του εμβολιασμού έναντι του HPV. Ο αριθμός αυτός παραμένει αρκετά χαμηλότερος από τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο οποίος, στο πλαίσιο της παγκόσμιας στρατηγικής για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ορίζει ως στόχο το 90%.
Ακόμη κι αν εξεταστεί μόνο η έναρξη του εμβολιασμού έως την ηλικία των 15 ετών, το ποσοστό παραμένει σημαντικά χαμηλότερο από τον στόχο, φτάνοντας περίπου στο 65%. «Βλέπουμε ότι υπάρχει ένα κενό σε σχέση με την πλήρη εμβολιαστική κάλυψη στην ηλικία των 15 ετών, που αποτελεί ηλικία – ορόσημο βάσει του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας», επισημάνθηκε.
Για τα αγόρια, τα οποία εντάχθηκαν αργότερα στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, μόλις το 2022, καταγράφεται θεαματική αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης. «Έως την ηλικία των 15 ετών, το 40% των αγοριών έχει ξεκινήσει τον εμβολιασμό, ενώ περίπου το 30% τον έχει ολοκληρώσει», ανέφερε η κ. Κουρλαμπά.
Τα δεδομένα ανέδειξαν, επίσης, γεωγραφικές και κοινωνικές ανισότητες. Η εμβολιαστική κάλυψη δεν είναι ίδια σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας, καθώς σε ορισμένες περιφέρειες καταγράφονται υψηλότερα ποσοστά και σε άλλες χαμηλότερα. Ειδικότερα, στην Κρήτη καταγράφεται υψηλότερη εμβολιαστική κάλυψη, ενώ στα νησιά του Βορείου και του Νοτίου Αιγαίου παρατηρούνται τα χαμηλότερα ποσοστά. Παράλληλα, χαμηλότερη εμβολιαστική κάλυψη εμφανίζουν τα παιδιά που δεν έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα, αλλά έχουν έρθει στη χώρα πριν από την ηλικία των 9 ετών και ήταν επιλέξιμα για τον HPV εμβολιασμό.
«Βλέπουμε ότι σαφέστατα υπάρχει βελτίωση. Παρ’ όλα αυτά, τα κενά είναι σημαντικά, τόσο ως προς την έγκαιρη έναρξη, όσο και ως προς την έγκαιρη ολοκλήρωση του εμβολιασμού στην ηλικία των 15 ετών», ήταν το συμπέρασμα της κυρίας Κουρλαμπά.
Η κυρία Γεωργία Κουρλαμπά, Επίκουρη Καθηγήτρια Νοσηλευτικής Δημόσιας Υγείας – Πρόληψης στο Τμήμα Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ στο Στρογγυλό Τραπέζι του ygeiamou.gr
Από τον παθητικό στον ενεργητικό εμβολιασμό
Στο επίκεντρο της συζήτησης τέθηκε και η ανάγκη αξιοποίησης των ψηφιακών εργαλείων, τα οποία θα μπορούσαν να συνδέσουν πιο άμεσα το σχολείο, την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και τις οικογένειες, ώστε να ενισχυθεί ο προγραμματισμός του HPV εμβολιασμού.
Η κυρία Κουρλαμπά υπενθύμισε, παράλληλα, ότι το εμβόλιο είναι δωρεάν.
«Πρέπει να περάσουμε από τον παθητικό εμβολιασμό, δηλαδή από το να περιμένουμε να πάει ο γονιός στον παιδίατρο, σε ένα ενεργητικό σύστημα εμβολιασμού», υπογράμμισε.
Η αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων και της τεχνογνωσίας που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια μπορεί, σύμφωνα με την ίδια, να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης. «Ως χώρα, θα πρέπει να εστιάσουμε σε αυτό το σημείο και να επενδύσουμε, ώστε να ενισχύσουμε τον εμβολιασμό κατά του HPV», κατέληξε.
Διαβάστε επίσης
Νίκος Παπαϊωάννου: Η κουλτούρα της πρόληψης ξεκινά από το σχολείο
Άρτεμις Τσίτσικα: Γιατί οι έφηβοι μένουν πίσω στον εμβολιασμό για τον HPV – Το κενό της πρόληψης
