Το 1818, η Mary Shelley φαντάστηκε στο μυθιστόρημά της έναν επιστήμονα, τον Δρα Φρανκενστάιν, ο οποίος επιχείρησε να δημιουργήσει ζωή συναρμολογώντας ανθρώπινα μέλη. Δύο αιώνες αργότερα, η ιστορία εξακολουθεί να εμπνέει τον κινηματογράφο και την ποπ κουλτούρα – αν και το τέρας του Φρανκενστάιν δύσκολα θα μπορούσε να θεωρηθεί πρωταγωνιστής μιας ρομαντικής κομεντί. Τι σχέση μπορεί να έχει, λοιπόν, με τις ερωτικές σχέσεις;
Την απάντηση δίνει ένας νέος όρος που έχει γίνει δημοφιλής στα social media: το «Frankensteining». Περιγράφει την τάση ενός ανθρώπου να προσπαθεί μονομερώς να αλλάξει τον σύντροφό του, μετατρέποντάς τον σε κάτι που δεν είναι, με βάση όχι την πραγματική του προσωπικότητα αλλά την εικόνα που ο ίδιος θα ήθελε να έχει απέναντί του.
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική παγίδα, όπως επισημαίνει ο Bruce Y. Lee, MD, MBA, συγγραφέας, δημοσιογράφος και ειδικός σε θέματα υπολογιστικής και ψηφιακής υγείας. Σε άρθρο του στο Psychology Today υπενθυμίζει ότι, στην παλιά ταινία Frankenstein, το πλάσμα δεν εξελίχθηκε όπως το είχε φανταστεί ο δημιουργός του. Αντίθετα, η ιστορία πήρε σκοτεινή τροπή, με το τέρας να ξεσπά βίαια και να καταλήγει παγιδευμένο σε έναν ανεμόμυλο που πυρπολήθηκε από τους χωρικούς. «Αυτό συνήθως δεν είναι το είδος εξέλιξης που θέλετε σε μια σχέση», σχολιάζει χαρακτηριστικά.
Τι είναι το Frankensteining;
Όπως ο… τρελός επιστήμονας προσπαθεί να δημιουργήσει έναν νέο «άνθρωπο» έτσι και το άτομο στη σχέση προσπαθεί να μεταμορφώσει την εμφάνιση, τα ενδιαφέροντα, τις συνήθειες, τη συμπεριφορά ή την προσωπικότητα του άλλου, ώστε να ταιριάζει περισσότερο σε αυτό που θεωρεί ως τον «ιδανικό» σύντροφο. Μπορεί να προσπαθήσει να τον πείσει να αλλάξει επάγγελμα ή καριέρα σύμφωνα με τις δικές του προτιμήσεις. Ή μπορεί να τον ενθαρρύνει να αλλάξει ντύσιμο, χτένισμα, μακιγιάζ ή ακόμη και μέρη του σώματός του μέσω πλαστικών επεμβάσεων» σημειώνει.
Σύμφωνα με τον ειδικό, η πρακτική αυτή μπορεί και να μην είναι σκόπιμη. «Μπορεί να πιστεύετε ότι απλώς στηρίζετε τον σύντροφό σας και τον βοηθάτε να γίνει καλύτερος άνθρωπος. Ίσως μάλιστα να πείσετε τον εαυτό σας ότι αυτό είναι που πραγματικά θέλει και ο ίδιος βαθιά μέσα του» τονίζει.
Πώς ξεχωρίζει από την απλή υποστήριξη;
Η βασική διαφορά, εξηγεί ο ειδικός, έγκειται στην ενδόμυχη σκέψη: «Αν μόνο ο σύντροφός μου ήταν διαφορετικός σε αυτό ή εκείνο το σημείο, όλα θα ήταν πολύ καλύτερα». Αυτό, όμως, απέχει πολύ από το ποιος πραγματικά είναι ο άνθρωπος που έχετε δίπλα σας. «Είναι άλλο πράγμα είναι να βοηθάς κάποιον να εκφράσει τον αληθινό του εαυτό και να πετύχει τους δικούς του στόχους. Και εντελώς διαφορετικό το να αγνοείς τις επιθυμίες του για να τον προσαρμόσεις στα δικά σου θέλω» υπογραμμίζει.
Ένα χρήσιμο ερώτημα είναι το εξής: «Αγαπώ πραγματικά τον σύντροφό μου γι’ αυτό που είναι ή αγαπώ την ιδέα αυτού που θα μπορούσε να γίνει;». Η απάντηση μπορεί να αποκαλύψει πολλά για τη δυναμική της σχέσης.
Γιατί συμβαίνει
O ειδικός εξηγεί ότι πίσω από αυτή την συμπεριφορά συχνά κρύβονται η μοναξιά, η ανασφάλεια ή η ανάγκη για έλεγχο. Κάποιοι παραμένουν σε σχέσεις που δεν τους καλύπτουν ουσιαστικά, ελπίζοντας ότι με τον χρόνο θα καταφέρουν να αλλάξουν τον σύντροφό τους ώστε να ταιριάζει περισσότερο στις ανάγκες τους. Σε άλλες περιπτώσεις, το «Frankensteining» μπορεί να λειτουργεί ως μέσο ελέγχου, περιορίζοντας σταδιακά την αυτονομία και την αυθεντικότητα του άλλου ατόμου.
Τι να κάνετε αν αναγνωρίζετε τον εαυτό σας σε αυτή τη συμπεριφορά
Αν διαπιστώσετε ότι προσπαθείτε συστηματικά να αλλάξετε τον σύντροφό σας, ίσως αξίζει να αναρωτηθείτε αν οι αλλαγές που επιθυμείτε είναι πραγματικά ουσιαστικές ή αν αποτελούν απλώς έκφραση προσωπικών προσδοκιών. «Αν αγαπάτε πραγματικά τον σύντροφό σας και απλώς θα θέλατε κάποιες μικρές προσαρμογές, ίσως αξίζει να συζητήσετε ανοιχτά αν συμφωνεί και ο ίδιος. Πρέπει όμως να θυμάστε ότι ούτε η ζωή ούτε οι σχέσεις είναι τέλειες» λέει ο ειδικός. «Αν, αντίθετα, οι αλλαγές που επιθυμείτε είναι ουσιαστικές και βαθιές, ίσως απλώς δεν βρίσκεσαι με το κατάλληλο άτομο. Σε αυτή την περίπτωση, ίσως είναι καλύτερο και για τους δύο να ακολουθήσετε διαφορετικούς δρόμους, ώστε να βρείτε ανθρώπους που σας ταιριάζουν πραγματικά» συμπληρώνει.
Από την άλλη πλευρά, αν αισθάνεστε ότι ο σύντροφός σας προσπαθεί συνεχώς να σας μεταμορφώσει σε κάποιον άλλον, μια ειλικρινής συζήτηση είναι απαραίτητη. Η αίσθηση ότι πρέπει διαρκώς να αλλάζετε για να γίνετε αποδεκτοί μπορεί να διαβρώσει την αυτοεκτίμηση και τη συναισθηματική ασφάλεια μέσα στη σχέση. Και σίγουρα δε θα θέλατε να έχετε την ίδια κατάληξη με το τέρας του Φρανκεστάιν στην φανταστική ιστορία.
Τελικά, οι υγιείς σχέσεις βασίζονται στην αποδοχή και όχι στη μεταμόρφωση. Οι συμβιβασμοί είναι αναπόφευκτοι, όμως κανείς δεν θα πρέπει να νιώθει ότι χρειάζεται να γίνει κάποιος άλλος για να αξίζει την αγάπη του συντρόφου του.
Διαβάστε επίσης
Σχέσεις: 3 συνήθειες που μοιάζουν αθώες, αλλά είναι τοξικές και φθείρουν τον δεσμό
Σχέσεις: Tρεις σοβαροί λόγοι που τα ζευγάρια μαλώνουν – Πώς να το διορθώσετε
Σχέσεις: Αισθάνεστε ότι σας κρύβει ο σύντροφός σας; Ανακαλύψτε το stashing
