Η πνευμονική εμβολή αφορά την απόφραξη μιας ή περισσότερων αρτηριών του πνεύμονα από θρόμβο αίματος. Ο θρόμβος αυτός συνήθως σχηματίζεται στις φλέβες των κάτω άκρων, μια κατάσταση που ονομάζεται εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση, και από εκεί μεταφέρεται με την κυκλοφορία του αίματος στους πνεύμονες.
Η πνευμονική εμβολή αποτελεί την τρίτη συχνότερη αιτία καρδιαγγειακού θανάτου μετά το έμφραγμα του μυοκαρδίου και το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Στις σοβαρές περιπτώσεις, η ξαφνική απόφραξη μεγάλων ή κεντρικών κλάδων των πνευμονικών αρτηριών μπορεί να οδηγήσει σε κατάρρευση της κυκλοφορίας και θάνατο σε ώρες. Ακόμα και στις λιγότερο σοβαρές μορφές της, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, ενδέχεται να αφήσει μόνιμες διαταραχές τόσο στη λειτουργικότητα των πνευμόνων όσο και της καρδιάς.
Τα συμπτώματα ποικίλλουν: δύσπνοια, πόνος στο στήθος, αίσθημα παλμών, αιμόπτυση (βήχας με αίμα) ή ακόμα και λιποθυμία. Πολλές φορές όμως τα συμπτώματα είναι ήπια ή μοιάζουν με άλλες παθήσεις, γεγονός που καθιστά τον αυξημένο δείκτη υποψίας του γιατρού υψίστης σημασίας: μόνο η έγκαιρη κλινική αναγνώριση της νόσου μπορεί να αποτρέψει την καθυστέρηση στη διάγνωση και τις ολέθριες συνέπειές της.
Ποιοι κινδυνεύουν
Παραδοσιακά, η πνευμονική εμβολή συνδεόταν με ηλικιωμένους ασθενείς ή με κάποιο χειρουργείο. Σήμερα αυτό έχει αλλάξει και τη βλέπουμε όλο και πιο συχνά σε νέους ανθρώπους – αυτό δεν είναι τυχαίο.
Μια σειρά από νόσους και καταστάσεις της σύγχρονης ζωής αυξάνουν τον κίνδυνο: ο καρκίνος -όπου πλέον επιβιώνουν περισσότεροι ασθενείς- οδηγεί σε μια υπερπηκτική κατάσταση του αίματος. Αυτοάνοσες παθήσεις, όπως το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, ο λύκος ή η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου, σχετίζονται επίσης με αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης. Η παχυσαρκία, η ακινητοποίηση για μεγάλα χρονικά διαστήματα -είτε λόγω μακρών αεροπορικών ταξιδιών, είτε λόγω καθιστικής εργασίας- και η χρήση αντισυλληπτικών χαπιών αποτελούν επίσης παράγοντες κινδύνου που αφορούν ακόμα και νεαρότερες ηλικίες.
Επιπλέον η COVID-19 λοίμωξη ανέδειξε ακόμη περισσότερο το πρόβλημα: ο ιός προκαλεί έντονη φλεγμονή και υπερπηκτικότητα, και πολλοί ασθενείς νοσηλεύτηκαν ή και πέθαναν από πνευμονική εμβολή κατά τη διάρκεια ή μετά τη λοίμωξη.
Η αντιμετώπιση
Στις μέρες μας η θεραπεία έχει κάνει μεγάλα βήματα. Ακρογωνιαίος λίθος της αντιμετώπισης είναι η αντιπηκτική αγωγή, δηλαδή φάρμακα που εμποδίζουν τον σχηματισμό νέων θρόμβων και αφήνουν τον οργανισμό να διαλύσει σταδιακά τον υπάρχοντα. Σήμερα διαθέτουμε σύγχρονα από του στόματος αντιπηκτικά (τα λεγόμενα DOAC), τα οποία είναι εξίσου αποτελεσματικά με τις παλαιότερες αγωγές αλλά και πολύ πιο εύκολα στη χρήση.
Στις σοβαρές, απειλητικές για τη ζωή μορφές, χορηγούμε θρομβολυτική θεραπεία (φάρμακα που διαλύουν άμεσα τον θρόμβο) ή ακόμα και παρεμβατικές τεχνικές μέσω καθετήρα που επιτρέπουν τη μηχανική αφαίρεσή του.
Εξίσου σημαντική είναι η μακροχρόνια παρακολούθηση των ασθενών μετά το οξύ επεισόδιο. Το τακτικό follow-up επιτρέπει την έγκαιρη αναγνώριση επιπλοκών, όπως η χρόνια θρομβοεμβολική πνευμονική υπέρταση -μια σοβαρή κατάσταση που μπορεί να αναπτυχθεί σε ορισμένους ασθενείς μακροχρόνια- καθώς και την πρόληψη νέων θρομβοεμβολικών συμβαμάτων.
Διαβάστε επίσης
Αυτά είναι τα πιο επικίνδυνα γεύματα για την καρδιά μας – Δείτε τι τους λείπει
Καρδιά: Προσοχή! Αυτή η βιταμίνη μπορεί να φέρει τα πάνω – κάτω στις εξετάσεις
Έμφραγμα: Το πράσινο πιάτο που μειώνει έως και 26% τον κίνδυνο για την καρδιά
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο τεύχος ν.15 του ygeiamou που κυκλοφόρησε με ΤΟ ΘΕΜΑ την Κυριακή 24/5
