«Νομικά τυφλή» ήταν για περίπου 10 χρόνια η Αν Χάθαγουεϊ, όπως αποκάλυψε μιλώντας στο «Popcast». Η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός ανέφερε ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας των 30 της ζούσε με σοβαρά μειωμένη όραση στο αριστερό μάτι, εξαιτίας καταρράκτη πρώιμης εμφάνισης.
Σύμφωνα με το Fox News Digital, η ίδια υποβλήθηκε τελικά σε χειρουργική επέμβαση, αποκαθιστώντας την όρασή της. «Δεν είχα συνειδητοποιήσει το εύρος της κατάστασης ούτε το πόσο είχε επιβαρυνθεί το νευρικό μου σύστημα, μέχρι τη στιγμή που κατάφερα να δω ξανά σε πλήρες φάσμα», αφηγήθηκε.
Η Χάθαγουεϊ παρομοίασε τη δυνατότητα να βλέπει ξανά καθαρά με «θαύμα», εξηγώντας πως συχνά σκέφτεται ότι «δύο γενιές πριν, δεν θα υπήρχε καν αυτή η επιλογή για κάποιον σαν εμένα. Κάθε μέρα που ξυπνάω και μπορώ να βλέπω, το νιώθω σαν θαύμα».
Η εξομολόγησή της φέρνει στο προσκήνιο μια οφθαλμική πάθηση που απαντά κυρίως στις μεγαλύτερες ηλικίες, αλλά δεν απουσιάζουν οι περιπτώσεις και σε νεότερους.
Τι είναι ο καταρράκτης
Σύμφωνα με τους ειδικούς της Mayo Clinic, πρόκειται για τη θόλωση του φακού του ματιού, ο οποίος φυσιολογικά είναι διαυγής.
Όταν θολώνει, η όραση μοιάζει συχνά σαν να κοιτάζει κανείς μέσα από παγωμένο, θαμπό ή ομιχλώδες τζάμι. Η εικόνα χάνει την καθαρότητά της και καθημερινές δραστηριότητες, όπως το διάβασμα, η οδήγηση τη νύχτα ή η αναγνώριση προσώπων, μπορεί να γίνουν αισθητά δυσκολότερες.
Ποια είναι τα «ύποπτα» σημάδια
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η συγκεκριμένη πάθηση εξελίσσεται αργά. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, τα συμπτώματα εντείνονται, επηρεάζοντας σημαντικά την ζωή του ατόμου. Στα πιο κοινά περιλαμβάνονται:
- θολή, ασαφής ή μειωμένη όραση,
- ανάγκη για πιο έντονο φωτισμό στο διάβασμα ή σε άλλες δραστηριότητες,
- δυσκολία στην όραση σε έντονο φως, στον ήλιο ή τη νύχτα,
- φωτοστέφανα ή ακτίνες γύρω από τα φώτα,
- συχνές αλλαγές στη συνταγή γυαλιών ή φακών επαφής,
- εξασθένιση ή κιτρίνισμα των χρωμάτων,
- διπλωπία στο ένα μάτι.
Σε περίπτωση οποιασδήποτε αλλαγής στην όραση, συνιστάται επίσκεψη σε οφθαλμίατρο. Άμεση ιατρική εκτίμηση χρειάζεται αν εμφανιστούν ξαφνικά συμπτώματα, όπως διπλωπία, λάμψεις φωτός, έντονος πόνος στο μάτι ή αιφνίδιος πονοκέφαλος.
Πού οφείλεται ο καταρράκτης
Στις περισσότερες περιπτώσεις, σχετίζεται με τη γήρανση. Με την πάροδο των χρόνων, ο φακός του ματιού γίνεται λιγότερο εύκαμπτος, πιο παχύς και λιγότερο διαυγής.
Οι πρωτεΐνες και οι ίνες του φακού αρχίζουν να αποδομούνται και να συσσωρεύονται. Αυτή η διαδικασία οδηγεί στη θόλωσή του και, σταδιακά, στη μείωση της καθαρότητας της όρασης.
Ωστόσο, η πάθηση δεν συνδέεται αποκλειστικά με την προχωρημένη ηλικία. Μπορεί να σχετίζεται με γενετικούς παράγοντες, τραυματισμούς στο μάτι, προηγούμενες οφθαλμολογικές επεμβάσεις ή παθήσεις όπως ο διαβήτης. Η μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών φαρμάκων ενδέχεται επίσης να παίζει ρόλο.
Παράλληλα, η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ συγκαταλέγονται στους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο.
Οι βασικοί τύποι
- Πυρηνικός καταρράκτης: Εμφανίζεται στο κέντρο του φακού και συνήθως επηρεάζει την όραση σε μακρινές αποστάσεις. Με την εξέλιξη της πάθησης, ο φακός μπορεί να αποκτήσει κίτρινη ή καφέ απόχρωση, δυσκολεύοντας την αντίληψη των χρωμάτων.
- Φλοιώδης καταρράκτης: Αναπτύσσεται στο στρώμα που περιβάλλει τον πυρήνα του φακού. Συχνά προκαλεί ενόχληση από το έντονο φως και δυσκολία στην όραση σε συνθήκες μεγάλης φωτεινότητας.
- Οπίσθιος υποκαψικός καταρράκτης: Εντοπίζεται στο πίσω τμήμα του φακού. Μπορεί να επηρεάσει τόσο την κοντινή όσο και τη μακρινή όραση. Αυτός ο τύπος τείνει να εξελίσσεται ταχύτερα από άλλες μορφές.
- Παιδικοί καταρράκτες: Μπορεί να υπάρχουν από τη γέννηση ή να εμφανιστούν αργότερα. Συνδέονται με γενετικές διαταραχές, λοίμωξη κατά την εγκυμοσύνη, παιδική ασθένεια ή τραυματισμό.
Μπορεί να προληφθεί;
Δεν υπάρχουν μελέτες που να αποδεικνύουν με βεβαιότητα ότι ο καταρράκτης μπορεί να προληφθεί ή να επιβραδυνθεί πλήρως. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Mayo Clinic, ορισμένες πρακτικές μπορεί να συμβάλουν στη γενικότερη προστασία της υγείας των ματιών.
Οι ειδικοί συνιστούν τακτικές οφθαλμολογικές εξετάσεις, αποφυγή του καπνίσματος, σωστή ρύθμιση των χρόνιων νοσημάτων, διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά, χρήση γυαλιών ηλίου που μπλοκάρουν την υπεριώδη ακτινοβολία και περιορισμό της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ.
Το μήνυμα των ειδικών
Η περίπτωση της Αν Χάθαγουεϊ υπενθυμίζει ότι «ύποπτες» αλλαγές δεν πρέπει να αγνοούνται, ακόμη και όταν εμφανίζονται σταδιακά. Παρότι ο καταρράκτης απαντά συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες, δεν αφορά αποκλειστικά τους ηλικιωμένους.
Η έγκαιρη οφθαλμολογική εκτίμηση μπορεί να κάνει τη διαφορά. Όχι μόνο στην όραση, αλλά και στην ποιότητα ζωής.
Διαβάστε επίσης
Όραση: Επτά SOS συμβουλές για την προστασία από τον καταρράκτη
Μάτια: Έξι πολύτιμα tips για δυνατή όραση σε κάθε ηλικία
Επέμβαση καταρράκτη: Καλύψεις και αποζημιώσεις από το συμβόλαιο υγείας
