Η ταλαιπωρία του ασθενούς δεν είναι απλώς ζήτημα καθημερινότητας, αλλά δείγμα ανισότητας που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στη μη λήψη της απαραίτητης φροντίδας, τόνισε ο Δημήτρης Κοντοπίδης, MSc, Patient Advocate και Social Entrepreneur, μιλώντας στο 7ο Συνέδριο του Ygeiamou με τίτλο «Η Υγεία σε έναν Μεταβαλλόμενο Κόσμο: Ανθεκτικότητα, Πρόσβαση, Εμπιστοσύνη».
Στη συζήτηση «Το κοινωνικό συμβόλαιο της υγείας: Ο ασθενής στο επίκεντρο», ο κ. Κοντοπίδης αναγνώρισε τη σημαντική πρόοδο που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια στην ψηφιοποίηση υπηρεσιών υγείας, επισημαίνοντας ότι λύσεις όπως το κλείσιμο ραντεβού από το κινητό, η μείωση των αναμονών και η αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων θα έμοιαζαν πριν από λίγα χρόνια «επιστημονική φαντασία» για τη χώρα.
Όπως ανέφερε, πολλά από αυτά τα προγράμματα είναι πρωτοπόρα ακόμη και σε ευρωπαϊκό επίπεδο και έχουν συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση της ταλαιπωρίας του ασθενούς.
«Η ταλαιπωρία, να ξέρετε, είναι ένα δείγμα ανισότητας. Και πολλές φορές μπορεί να σε οδηγήσει να μη λάβεις θεραπεία ή να μην πας να λάβεις την απαραίτητη φροντίδα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
«Η ψηφιοποίηση της διαδικασίας δεν μεγαλώνει απαραίτητα τα χειρουργεία»
Ο κ. Κοντοπίδης υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η ψηφιοποίηση δεν λύνει αυτομάτως τα δομικά προβλήματα του συστήματος. Όπως είπε, η εμπειρία του ασθενούς εξαρτάται από το ποιος ασθενής έχει ληφθεί υπόψη στον σχεδιασμό: ο χρόνιος ασθενής, ο περιστασιακός χρήστης του συστήματος ή ο συνοδός που καλείται ξαφνικά να διαχειριστεί μια δύσκολη κατάσταση.
Αναφέρθηκε ως θετικό παράδειγμα στην κατ’ οίκον παράδοση φαρμάκων υψηλού κόστους, επισημαίνοντας ότι η εμπειρία των χρόνιων ασθενών βελτιώθηκε σημαντικά, ακριβώς επειδή στον σχεδιασμό είχαν προβλεφθεί πρακτικές λεπτομέρειες της καθημερινότητας.
Αντίθετα, για παρεμβάσεις όπως η ψηφιακή λίστα χειρουργείων, σημείωσε ότι μπορεί να προσφέρουν μεγαλύτερη διαφάνεια και ίσες ευκαιρίες, αλλά δεν αυξάνουν από μόνες τους τη δυνατότητα του συστήματος να εξυπηρετήσει περισσότερους ασθενείς.
«Η ψηφιοποίηση της διαδικασίας δεν μεγαλώνει απαραίτητα τα χειρουργεία. Έχεις καλύτερη διαφάνεια. Δεν χρειάζεται να πάω να πληρώσω κάτι για να παρακάμψω τη λίστα. Αλλά αν υπάρχει ανεπάρκεια προσωπικού, εκεί αρχίζουν και βγαίνουν οι ελλείψεις του συστήματος», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, οι ελλείψεις δεν αφορούν πάντα μόνο τις κτιριακές υποδομές, αλλά συχνά το κατάλληλο μείγμα επιστημόνων και επαγγελματιών υγείας που απαιτείται για να καλυφθεί κάθε ανάγκη.
«Στην ουσία, το μαύρο κουτί της υγείας βγαίνει στην επιφάνεια. Έχουμε διαφάνεια, αλλά δεν σημαίνει ότι απαραίτητα εξυπηρετήθηκα», τόνισε.
Κλείνοντας το πρώτο σκέλος της συζήτησης, ο κ. Κοντοπίδης υπογράμμισε ότι ο ρόλος του ασθενούς στον σχεδιασμό των υπηρεσιών υγείας είναι κρίσιμος, καθώς μόνο μέσα από την πραγματική εμπειρία του μπορούν να εντοπιστούν οι διαφορετικές ανάγκες, οι προσδοκίες και τα κενά του συστήματος.
«Σημασία έχει η φροντίδα του πολίτη πριν χρειαστεί να νοσηλευτεί»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Κοντοπίδης και στην πρόληψη, με αφορμή το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», επισημαίνοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο η πρόσβαση στην καινοτομία ή στη θεραπεία, αλλά η καλλιέργεια μιας νέας κουλτούρας φροντίδας της υγείας πριν εμφανιστεί η νόσος.
Όπως είπε, το κράτος δεν πρέπει απλώς να περιμένει τον πολίτη να κινητοποιηθεί, αλλά πολλές φορές οφείλει να «πηγαίνει» το ίδιο προς τον ασθενή, δημιουργώντας τις συνθήκες ώστε η πρόληψη, ο προσυμπτωματικός έλεγχος και η έγκαιρη παρέμβαση να γίνουν μέρος της καθημερινότητας.
«Είναι η καλλιέργεια του ασθενή να φροντίζει την υγεία του περισσότερο. Και όχι όταν αρρωστήσει να ψάχνει θεραπεία», ανέφερε.
Ο ίδιος τόνισε ότι ένα βιώσιμο και ανθεκτικό σύστημα υγείας δεν χτίζεται μόνο μέσα στα νοσοκομεία, αλλά πριν ο πολίτης φτάσει στην ανάγκη νοσηλείας.
«Χτίζεις ένα βιώσιμο και ανθεκτικό σύστημα όταν τον πολίτη σου τον φροντίζεις πριν φτάσει να χρειαστεί να νοσηλευτεί», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, η πρόληψη, τα προγράμματα αποκατάστασης και το screening έχουν αξία όχι μόνο για την ποιότητα ζωής των πολιτών, αλλά και για την κοινωνία και την οικονομία συνολικά, καθώς οι μέρες υγείας μεταφράζονται και σε ενεργή συμμετοχή στην εργασία και στην κοινωνική ζωή.
