Μπορεί η οικογενειακή κατάσταση να επηρεάζει την υγεία μας περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε; Μια νέα, μεγάλης κλίμακας μελέτη έρχεται να συνδέσει τον γάμο με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, όχι όμως με τον τρόπο που φαντάζεστε.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι ανύπαντροι εμφανίζουν συχνότερα ορισμένες μορφές καρκίνου. Οι ειδικοί, ωστόσο, προειδοποιούν: η σχέση αυτή δεν είναι αιτιώδης, αλλά αντανακλά κυρίως διαφορές στον τρόπο ζωής και την πρόσβαση στην υγεία.
Τι εξέτασε η μελέτη;
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Cancer Research Communications, ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 100 εκατομμύρια ανθρώπους και πάνω από τέσσερα εκατομμύρια περιπτώσεις καρκίνου μεταξύ 2015 και 2022. Συνολικά, τα άτομα που δεν είχαν παντρευτεί εμφάνιζαν υψηλότερα ποσοστά διάγνωσης καρκίνου σε σχέση με όσους ήταν παντρεμένοι, διαζευγμένοι ή χήροι, με τη διαφορά να είναι, σε ορισμένες περιπτώσεις, πιο έντονη στις γυναίκες.
Όπως σημείωσε ο καθηγητής Frank Penedo, από τη Σχολή Ιατρικής Miller του Πανεπιστημίου του Μαϊάμι και συν-συγγραφέας της μελέτης, «η οικογενειακή κατάσταση συχνά αντιμετωπίζεται ως μια δευτερεύουσα μεταβλητή. Ωστόσο, τα ευρήματά μας δείχνουν ότι μπορεί να λειτουργεί ως ένας κοινωνικός παράγοντας που αποτυπώνει πτυχές του κινδύνου καρκίνου που δεν εξηγούνται πλήρως από την ηλικία, τη φυλή ή την κοινωνικοοικονομική κατάσταση».
Ωστόσο, οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι τα ποσοστά αυτά διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τον τύπο καρκίνου και δεν σημαίνουν ότι όλοι οι ανύπαντροι έχουν τον ίδιο αυξημένο κίνδυνο.
Σε ποιους καρκίνους παρατηρούνται μεγαλύτερες διαφορές;
Για ορισμένους τύπους καρκίνου, οι αποκλίσεις ήταν πιο έντονες. Για παράδειγμα, οι άνδρες που δεν είχαν παντρευτεί εμφάνιζαν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά καρκίνου του οισοφάγου, ενώ οι γυναίκες υψηλότερα ποσοστά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Οι συγκεκριμένες μορφές καρκίνου συνδέονται με παράγοντες που μπορούν σε μεγάλο βαθμό να προληφθούν, όπως το κάπνισμα ή η λοίμωξη από τον ιό HPV. Αντίθετα, η συσχέτιση ήταν πιο ασθενής για καρκίνους με καθιερωμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, όπως του μαστού, του θυρεοειδούς και του προστάτη.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι ο γάμος προστατεύει από τον καρκίνο. Αντίθετα, η οικογενειακή κατάσταση φαίνεται να αντικατοπτρίζει άλλους παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία.
«Αν δεν είστε παντρεμένοι, είναι σημαντικό να δίνετε ιδιαίτερη προσοχή στους παράγοντες κινδύνου, να κάνετε τους απαραίτητους προληπτικούς ελέγχους και να παραμένετε συνεπείς στη φροντίδα της υγείας σας», επισημαίνει ο Frank Penedo.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι συνήθειες ζωής (όπως το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ), η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, η συμμετοχή σε προληπτικούς ελέγχους και η κοινωνική και ψυχολογική υποστήριξη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, παράγοντες όπως η τεκνοποίηση μπορεί επίσης να επηρεάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης συγκεκριμένων μορφών καρκίνου.
Τι σημαίνει στην πράξη
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι ο γάμος δεν αποτελεί «προστατευτική ασπίδα» απέναντι στον καρκίνο. Τα ευρήματα αναδεικνύουν κυρίως τη σημασία των κοινωνικών και συμπεριφορικών παραγόντων για την υγεία.
Παράλληλα, σημειώνουν ότι η μελέτη δεν περιλαμβάνει πλήρως άτομα που βρίσκονται σε μακροχρόνιες σχέσεις χωρίς γάμο, κάτι που θα πρέπει να εξεταστεί σε μελλοντικές έρευνες.
Το βασικό μήνυμα
Ανεξάρτητα από την οικογενειακή κατάσταση, οι ειδικοί τονίζουν ότι η πρόληψη παραμένει το πιο ισχυρό «όπλο» απέναντι στον καρκίνο. Η νέα μελέτη απλά υπενθυμίζει ότι η υγεία μας επηρεάζεται από ένα σύνολο παραγόντων – και ότι οι κοινωνικές συνθήκες αποτελούν ένα μόνο κομμάτι του παζλ.
Διαβάστε επίσης
Πότε να παντρευτείτε για να κάνει καλό ο γάμος στην υγεία σας
