Του Γιώργου Καραγιάννη

Στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία» ο 14χρονος ο οποίος έδινε μάχη για τη ζωή του, μετά από πτώση από ηλεκτρικό πατίνι, βγαίνει νικητής. Δεν είναι, όμως, ούτε ο πρώτος, ούτε ο τελευταίος που πέρασε την πόρτα νοσοκομείου μετά από ένα ατύχημα με πατίνι. Οι γιατροί λένε ότι τα περιστατικά τραυματισμών ανηλίκων -συχνά αρκετά βαριά- που καταλήγουν στα νοσοκομεία όλης της χώρας είναι «αρκετές εκατοντάδες».

Ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ Μιχάλης Γιαννάκος δηλώνει ότι «δεκάδες ανήλικα παιδιά προσέρχονται στα παιδιατρικά νοσοκομεία τραυματισμένα, σοβαρά ή λιγότερο σοβαρά, από πατίνια. Κάτι πρέπει να διορθωθεί στην οδήγηση και τα μέτρα προστασίας». Επίσης, ο διευθυντής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας Κώστας Μπαργιώτας, που έχει μιλήσει για καθημερινή παρουσία τραυματισμένων παιδιών στην εφημερία, περιγράφει το χάος που επικρατεί στους δρόμους. «Κάθε μέρα στην εφημερία βλέπουμε τραυματισμένα παιδιά, και όχι μόνο. Στον δρόμο η κατάσταση με τα δίκυκλα είναι πλέον αφόρητη, τόσο με τα ποδήλατα όσο και με τα πατίνια. Ολοι οδηγούν αντίθετα στο ρεύμα, ελίσσονται ανάμεσα στα αυτοκίνητα, με αντίθετη φορά εννοείται, και πετάγονται από το πουθενά. Το μόνο που είναι μεγαλύτερο από την αναρχία στον δρόμο είναι η αδιαφορία των Αρχών», τονίζει ο δρ Μπαργιώτας.

Διαθέσιμα στοιχεία

Το πόσοι είναι οι ανήλικοι, αλλά και οι ενήλικοι, που τραυματίζονται με τα e-scooters είναι μάλλον αδύνατον να το προσδιορίσει κανείς. Και αυτό γιατί στην Ελλάδα, σε αντίθεση με άλλες χώρες, δεν τηρούνται λεπτομερή στατιστικά. Επιπλέον, ακόμα κι αν γινόταν αυτό, θα ήταν πολύ δύσκολο να έχουμε πραγματικούς αριθμούς, αφού, ιδίως στις περιπτώσεις ανηλίκων, η πραγματική αιτία του ατυχήματος δεν δηλώνεται ποτέ.

Στα πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, το 2025 καταγράφηκαν 109 τροχαία ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια στην Ελλάδα: 2 θανατηφόρα, 4 σοβαρά και 103 ελαφρά. Για το α’ δίμηνο του 2026 αναφέρονται ήδη 17 ατυχήματα, από τα οποία 1 σοβαρό και 16 ελαφρά. Αυτά τα στοιχεία όμως αφορούν όλους τους χρήστες, όχι μόνο ανηλίκους. Αν το μετατρέψουμε σε ρυθμό εμφάνισης αυτό, τα 109 ατυχήματα του 2025 αντιστοιχούν περίπου σε 9,1 ατυχήματα τον μήνα και περίπου 0,30 ατυχήματα την ημέρα, δηλαδή περίπου 1 ατύχημα κάθε 3,3 ημέρες. Υπολογίζεται ότι σε έναν χρόνο χρειάστηκε να πάνε στο νοσοκομείο για μικρά ή μεγάλα τραύματα 400 παιδιά που οδηγούσαν πατίνια. Για το α’ δίμηνο του 2026 τα 17 ατυχήματα σε 59 ημέρες αντιστοιχούν περίπου σε 0,29 ατυχήματα την ημέρα, πολύ κοντά στον ρυθμό του 2025.

Χαρακτηριστικό τέτοιο παράδειγμα είναι η περίπτωση της 14χρονης που είχε εντοπιστεί αναίσθητη και αιμόφυρτη -και μάλιστα από νοσηλεύτρια ΜΕΘ του Παίδων «Αγία Σοφία» που πέρναγε τυχαία από το σημείο- σε δρόμο στο κέντρο της Αθήνας τα Χριστούγεννα. Η μαθήτρια μεταφέρθηκε στο Παίδων με θλαστικά τραύματα στο κεφάλι και όλοι θεωρούσαν πως την είχε παρασύρει κάποιος ασυνείδητος οδηγός καθώς εκείνη είχε βγει να πει τα κάλαντα και την εγκατέλειψε. Μόνο όταν συνήλθε το κορίτσι εξιστόρησε πώς τραυματίστηκε. Οτι δηλαδή βρήκε ένα ενεργοποιημένο ηλεκτρικό πατίνι, το πήρε για βόλτα και έπεσε μόνη της και χτύπησε στο κεφάλι.

Το «ευχάριστο» είναι ότι δεν έχουμε θύματα. Από ανηλίκους, δηλαδή, καθώς -ως χώρα- είμαστε «τυχεροί» σε αυτό τον τομέα. Στην Ελλάδα θρηνούμε κατά μέσο όρο 2 άτομα κατ’ έτος από ηλεκτρικά πατίνια και είναι συνήθως ενήλικα. Φέτος το μόνο θανατηφόρο τροχαίο που καταγράφεται με τέτοιο όχημα είναι τον Φεβρουάριο στο Παγκράτι με θύμα 48χρονο, ο οποίος εξετάζεται αν υπέστη καρδιακή ανακοπή πριν ή κατά τη διάρκεια της πτώσης του με το πατίνι. Πιο πρόσφατο περιστατικό είναι ο θάνατος 50χρονου στις Σέρρες, όταν συγκρούστηκε το πατίνι του με διερχόμενο αυτοκίνητο. Πέρυσι θανατηφόρα με πατίνια έγιναν στην Πάρο (ο νεκρός ήταν 26 ετών) και τη Μύκονο (42 ετών). Και δεν ήταν τα μόνα.

Η πρόσφατη έρευνα

Τροχαία ατυχήματα με τραυματισμούς αναβατών ή πεζών συμβαίνουν καθημερινά. Και όχι, φυσικά, μόνο στην Ελλάδα. Το κακό είναι ότι, επειδή η μικροκινητικότητα είναι κάτι πολύ καινούριο σε όλη την Ευρώπη, δεν τηρούνται χωριστά στοιχεία ανά χώρα και ανά μέσο μικροκινητικότητας.

Από την άλλη, στοιχεία τηρεί, συνεργαζόμενος με άλλους φορείς, ο οργανισμός Micro-mobility for Europe (MmfE). Σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού για το 2024 (πιο πρόσφατη έρευνα), ο κίνδυνος που διατρέχει να τραυματιστεί κανείς με οχήματα μικροκινητικότητας (e-scooters και e-bikes) μειώθηκε κατά 7,9% σε σύγκριση με το 2023 και κατά 29,8% σε σύγκριση με το 2021. Ο κίνδυνος τραυματισμού, σημειώνει ο MmfE, είναι κατά 36% μικρότερος στα ηλεκτρικά πατίνια από τα κοινόχρηστα ηλεκτρικά ποδήλατα, με 7,1 τραυματισμούς ανά εκατομμύριο χιλιόμετρα για τα πατίνια έναντι 11,1 για τα ποδήλατα.

Βάσει προηγούμενων ερευνών του MmfE σε 39 χώρες για 240 εκατομμύρια διαδρομές ενοικιαζόμενων πατινιών σε περισσότερα από 461 εκατομμύρια διανυθέντα χιλιόμετρα, το 2021 το ποσοστό τραυματισμών ήταν 5,1 ανά 1 εκατομμύριο διανυθέντα χιλιόμετρα, ενώ αντίστοιχα το 2022 4,1, παρότι σε αυτό το διάστημα η ζήτηση για υπηρεσίες μικροκινητικότητας αυξήθηκε κατά 39%. Στη Γερμανία συνολικά 7 θάνατοι σχετιζόμενοι με ενοικιαζόμενα πατίνια καταγράφηκαν το 2021, διπλάσιοι σε ποσοστό απ’ ό,τι με ιδιόκτητα (0,03 θάνατοι/1 εκατομμύριο χιλιόμετρα). Στη Γαλλία καταγράφονται περίπου 4 θάνατοι και 284 τραυματισμοί από ηλεκτρικά πατίνια κατ’ έτος. Οσο ταχέως πάντως αναπτύσσεται η αγορά των ηλεκτρικών πατινιών στην Ελλάδα, τόσο αργά είναι τα αντανακλαστικά των κρατικών υπηρεσιών. Είναι, για παράδειγμα, συνηθισμένο το λεγόμενο «πείραγμα» των πατινιών που αυξάνει τις επιδόσεις τους και κυρίως την τελική ταχύτητά τους μέσω ενός απλού τσιπ που κάνει επαναπρογραμματισμό. Οι νεαροί, συχνά και ανήλικοι, διοργανώνουν μέχρι και κόντρες με τα πατίνια τους ή τραβούν βίντεο να κινούνται σε λεωφόρους με ταχύτητες άνω των 100 χιλιομέτρων ανά ώρα, ή απλά χρησιμοποιούν την «έξτρα» δύναμη των πατινιών για να μεταφέρουν έναν και δύο συμμαθητές τους με το πατίνι, το οποίο είναι αυστηρά μονοθέσιο. Φυσικά, τρόπος εντοπισμού του «πειράγματος» δεν υπάρχει στη χώρα μας.

Ο αντίλογος πάντως λέει ότι η αγορά είναι τόσο καινούρια και η κατάσταση στους ελληνικούς δρόμους τόσο χαώδης, που οι Αρχές δεν ξέρουν πού να πρωτοκοιτάξουν…

Για… επανεξέταση

Καθώς η στόχευση της κυβέρνησης είναι να μειωθούν οι θάνατοι και οι σοβαροί τραυματισμοί, η επιπλέον «ρύθμιση» των πατινιών είναι κάτι που μπαίνει σε δεύτερη φάση, επειδή είναι περίπλοκη νομικά και αφορά ένα μικρό -σε σχέση με την υπόλοιπη αγορά- κομμάτι αστικής φύσεως περιστατικών. Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι έχει εξεταστεί το ενδεχόμενο να τοποθετηθούν πινακίδες ή άλλα μοναδικά αναγνωριστικά στα ηλεκτρικά πατίνια, ώστε να βεβαιώνονται παραβάσεις του ΚΟΚ και να επιλύονται οι αστικές διαφορές σε ατυχήματα με υλικές ζημιές, όπως έχει γίνει στο εξωτερικό, όμως έχει αφεθεί στην άκρη για επανεξέταση.

Να σημειωθεί ότι δεν ξέρουμε καν με ακρίβεια πόσα ηλεκτρικά πατίνια κυκλοφορούν στη χώρα μας και πόσα από αυτά οδηγούνται από ενηλίκους με δίπλωμα, από ενηλίκους χωρίς και πόσα από ανηλίκους. Ξέρουμε ότι το συγκεκριμένο κομμάτι αγοράς αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό 40% και ότι, σύμφωνα με στοιχεία από ανεξάρτητες έρευνες ιδιωτικών εταιρειών, στην Ελλάδα μέχρι το 2020 κυκλοφορούσαν 125.000 ηλεκτρικά πατίνια, με τις πωλήσεις να κυμαίνονται περί τις 20.000 ετησίως. Στη χώρα μας μπορεί κανείς να αγοράσει πατίνι σε τιμές που εκκινούν από τα 85 ευρώ και φτάνουν μέχρι και τις 8.500 ευρώ, με τη μέση τιμή που επιλέγουν οι αγοραστές να κυμαίνεται μεταξύ 200-500 ευρώ. Αλλες έρευνες πάντως είναι πολύ πιο μετριοπαθείς, αναφέροντας ότι τα πατίνια που κινούνται σε μόνιμη βάση στην Ελλάδα δεν ξεπερνούν τα 5.000.

Τι προβλέπει ο ΚΟΚ

Σαφή κίνητρα, αλλά και όρια προβλέπει ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας για τα οχήματα μικροκινητικότητας, και συγκεκριμένα τα ηλεκτρικά πατίνια. Για παράδειγμα, οι χρήστες τους υποχρεούνται να φέρουν κράνος και ανακλαστικό γιλέκο, απαγορεύεται να κινούνται σε δρόμους που έχουν όριο ταχύτητας άνω των 50 χλμ./ώρα και να κινούνται με ταχύτητα άνω των 25 χλμ./ώρα (άνω των 6 χλμ./ώρα αν είναι ανήλικοι).

Ο νέος ΚΟΚ μείωσε το όριο ταχύτητας στις κατοικημένες περιοχές στα 30 χλμ./ώρα ώστε να επιτραπεί στα οχήματα μικροκινητικότητας να κινούνται σε… περισσότερους δρόμους, ακόμη και σε κεντρικές λεωφόρους, με όρους όπως τα υπόλοιπα δίτροχα (μοτοσικλέτες κ.λπ.). Από την άλλη, όμως, θεσπίζει αυστηρότατες ποινές για τη μη τήρηση των ορίων ταχύτητας, τη μη χρήση κράνους κάνοντας αναφορά και στα οχήματα μικροκινητικότητας, την παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και την αντικανονική προσπέραση.

Και αφού προσωποποιεί τις ποινές, δηλαδή πλέον δεν θα τιμωρεί ποτέ το όχημα (όπως συνέβαινε μέχρι τώρα με αφαίρεση της άδειας κυκλοφορίας) αλλά τον παραβάτη, θα είναι πλέον πολύ εύκολο και γρήγορο να βεβαιώνονται ποινές για παραβάσεις στους οδηγούς των ηλεκτρικών πατινιών. Με τις ποινές να είναι αυστηρότατες, προβλέποντας πρόστιμα που φτάνουν μέχρι και τα 10.000 ευρώ και ποινές φυλάκισης έως και 5 ετών, μπαίνουν στο παιχνίδι και οι οδηγοί των οχημάτων μικροκινητικότητας τους οποίους αφορά επίσης η κατηγορία παραβάσεων Ε3, δηλαδή οι υψηλής επικινδυνότητας παραβάσεις και η αντικοινωνική οδήγηση.

Απαγορεύεται αυστηρά η μεταφορά δεύτερου ατόμου στα οχήματα αυτά, ενώ οι οδηγοί υποχρεούνται να φορούν κράνος και αντανακλαστικό γιλέκο τις νυχτερινές ώρες – εκτός από τα φωτιστικά σώματα που οφείλει να έχει το e-scooter σε λειτουργία εμπρός και πίσω. Τα ηλεκτρικά πατίνια πρέπει να είναι εφοδιασμένα με κουδούνι, λευκό ή κίτρινο φως μπροστά και κόκκινο αντανακλαστικό φως πίσω. Απαγορεύεται κατά την οδήγησή τους η χρήση κινητού τηλεφώνου και ακουστικών, ενώ κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η χρήση κινητού με ανοιχτή ακρόαση εάν αυτό είναι στερεωμένο σε ειδική βάση στο ηλεκτρικό πατίνι.

Βάσει του ΚΟΚ, οι οδηγοί e-scooters υποχρεούνται να χρησιμοποιούν τους ποδηλατόδρομους. Αν δεν υπάρχουν, υποχρεούνται να χρησιμοποιούν το δεξί άκρο του οδοστρώματος. Σε χώρους όπου κυκλοφορούν πεζοί, οι οδηγοί υποχρεούνται να κινούνται με ταχύτητα ανάλογη των πεζών και να τους παραχωρούν προτεραιότητα. Οταν δημιουργείται εμπόδιο ή κίνδυνος, οι οδηγοί είναι υποχρεωμένοι να οδηγούν τα ηλεκτρικά οχήματα βαδίζοντας.

Πάντως, παρά τη σαφήνεια του ΚΟΚ για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να κινούνται τα ηλεκτρικά πατίνια, οι στοχευμένοι έλεγχοι της Τροχαίας στις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας έδειξαν αποθαρρυντικά αποτελέσματα.

Στην τελευταία «εξόρμηση» στη Θεσσαλονίκη, βεβαιώθηκαν 248 παραβάσεις μέσα σε ένα δεκαήμερο.

Τι ισχύει στο εξωτερικό

Στην Ευρώπη δεν υπάρχει ενιαίος κανόνας για τα ηλεκτρικά πατίνια. Στην Ισπανία η έκρηξη της χρήσης πατινιών οδήγησε και σε έκρηξη των τροχαίων ατυχημάτων και τραυματισμών πεζών. Και με τη σειρά τους αυτά οδήγησαν σε νέους, αυστηρούς κανόνες που ισχύουν από τις 2 Ιανουαρίου. Βάσει αυτών, όλοι οι χρήστες ηλεκτρικών πατινιών και ποδηλάτων έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις με τους υπόλοιπους ιδιοκτήτες οχημάτων. Υποχρεωτικά, λοιπόν, πρέπει να διαθέτουν ασφάλιση αστικής ευθύνης. Τα οχήματα θα πρέπει επίσης να φέρουν ορατή πινακίδα κυκλοφορίας ή ετικέτα που επιτρέπει την ταυτοποίησή τους.

Η Γερμανία ήταν από τις πρώτες χώρες που έθεσαν σαφές νομικό πλαίσιο για τα ηλεκτρικά πατίνια, ήδη από το 2019, με ειδικό κανονισμό. Τα πατίνια θεωρούνται μηχανοκίνητα οχήματα μικρής ισχύος και η μέγιστη ταχύτητά τους περιορίζεται στα 20 χλμ./ώρα. Η ασφάλιση αστικής ευθύνης είναι υποχρεωτική. Ο οδηγός πρέπει να φέρει ειδικό ασφαλιστικό αυτοκόλλητο, το οποίο λειτουργεί πρακτικά ως απόδειξη κάλυψης και ανανεώνεται κάθε χρόνο. Δεν απαιτείται κλασική πινακίδα κυκλοφορίας, αλλά το αυτοκόλλητο είναι υποχρεωτικό και η απουσία του επισύρει πρόστιμα, ενώ ουσιαστικά υποκαθιστά την πινακίδα.

Στη Γαλλία τα ηλεκτρικά πατίνια εντάχθηκαν επίσημα στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας το 2019. Η μέγιστη ταχύτητα είναι 25 χλμ./ώρα. Η κυκλοφορία στα πεζοδρόμια απαγορεύεται. Η ασφάλιση αστικής ευθύνης είναι υποχρεωτική. Τέλος, στην Ιταλία ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας απαιτεί από τους οδηγούς πατινιών υποχρεωτική χρήση κράνους, ανεξαρτήτως ηλικίας, πινακίδα αναγνώρισης, ασφαλιστική κάλυψη και απαγόρευση εξόδου (με geofencing) από τα όρια του αστικού ιστού.

109 τροχαία
ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια καταγράφηκαν
στην Ελλάδα το 2025:
2 θανατηφόρα,
4 σοβαρά και 103 ελαφρά

17 ατυχήματα
έχουν ήδη καταγραφεί
για το α’ δίμηνο του 2026, από τα οποία
1 σοβαρό και 16 ελαφρά

109 ατυχήματα
του 2025 αντιστοιχούν περίπου σε 9,1 ατυχήματα τον μήνα και περίπου
0,30 ατυχήματα την ημέρα, δηλαδή 1 ατύχημα
κάθε 3,3 ημέρες

17 ατυχήματα
για το α’ δίμηνο του 2026
(59 ημέρες) αντιστοιχούν περίπου σε 0,29 ατυχήματα την ημέρα, πολύ κοντά
στον ρυθμό του 2025

2 άτομα
κατά μέσο όρο θρηνούμε
τον χρόνο από πατίνια στην Ελλάδα, συνήθως ενήλικα

125.000 ηλεκτρικά πατίνια
κυκλοφορούσαν στην Ελλάδα μέχρι το 2020, με τις πωλήσεις να κυμαίνονται περί τις 20.000 ετησίως, σύμφωνα με στοιχεία από ανεξάρτητες έρευνες ιδιωτικών εταιρειών.

Ειδήσεις σήμερα

«Θέλουμε να θεραπεύσουμε ασθενείς»: Ο Έλληνας επιστήμονας που δοκιμάζει CAR-T κύτταρα στα αυτοάνοσα

Τριπλάσιος ο κίνδυνος άνοιας για τους ασθενείς με διαβήτη τύπου 1- Τι δείχνει μεγάλη μελέτη

Καρκίνος οισοφάγου: Ποιο κοινό αντιδιαβητικό φάρμακο μειώνει τον κίνδυνο κατά 36%