Τα αστικά λύματα της Ευρώπης συνεχίζουν να λειτουργούν σαν ένας άτυπος «καθρέφτης» της χρήσης ναρκωτικών στις πόλεις. Η πρόσφατη ανάλυση του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (European Union Drugs Agency) δείχνει ότι η κοκαΐνη και η κεταμίνη κινούνται ανοδικά (22% και 41%, αντίστοιχα), η MDMA υποχωρεί (-16%), ενώ η κάνναβη παραμένει συνολικά σταθερή. Παράλληλα, οι αμφεταμίνες εξακολουθούν να εμφανίζουν έντονες γεωγραφικές διακυμάνσεις, με διαφορετικό αποτύπωμα από περιοχή σε περιοχή.
Η έρευνα κάλυψε 115 πόλεις σε 25 χώρες – εκ των οποίων η Ελλάδα – και βασίστηκε σε δείγματα λυμάτων από μία εβδομάδα δειγματοληψίας μέσα στο 2025. Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες της, η ανάλυση λυμάτων αποτελεί πλέον καθιερωμένο εργαλείο παρακολούθησης των γεωγραφικών και χρονικών τάσεων στη χρήση ουσιών, χωρίς όμως να δείχνει πόσοι άνθρωποι κάνουν χρήση, πόσο συχνά ή σε ποια κοινωνικά στρώματα.
Η ευρωπαϊκή εικόνα: Κοκαΐνη και κεταμίνη σε άνοδο
Η πιο καθαρή τάση του 2025 αφορά την κοκαΐνη. Σε σχέση με το 2024, το φορτίο του βασικού μεταβολίτη της στα λύματα αυξήθηκε συνολικά κατά 22%, επιβεβαιώνοντας ότι η ουσία παραμένει ισχυρά παρούσα κυρίως στη δυτική και νότια Ευρώπη. Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις εντοπίστηκαν σε πόλεις του Βελγίου, της Ολλανδίας και της Ισπανίας, ενώ χαμηλότερα επίπεδα καταγράφηκαν στις περισσότερες πόλεις της ανατολικής Ευρώπης (αν και εμφανίζονται ενδείξεις ανόδου).
Η κεταμίνη είναι η ουσία που παρουσίασε τη μεγαλύτερη σχετική αύξηση. Τα επίπεδά της στα αστικά λύματα ενισχύθηκαν κατά 41% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, με τις υψηλότερες τιμές να εντοπίζονται σε πόλεις του Βελγίου, της Γερμανίας και της Ολλανδίας. Σε έξι στις δέκα πόλεις για τις οποίες υπήρχαν συγκρίσιμα στοιχεία, καταγράφηκε αύξηση. Αντίθετα, 9 πόλεις, που βρίσκονται στο Βέλγιο, την Κύπρο, τη Λιθουανία, την Ουγγαρία και τη Σλοβενία, δεν ανέφεραν ανίχνευση υπολειμμάτων κεταμίνης.
Αντίθετα, η MDMA υποχώρησε σχεδόν κατά 16% σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, αν και τα υψηλότερα φορτία εξακολουθούν να εμφανίζονται σε πόλεις του Βελγίου, της Ισπανίας, της Ολλανδίας και της Σλοβενίας.
Η κάνναβη παραμένει η πιο διαδεδομένη παράνομη ουσία στην Ευρώπη (με περίπου 24 εκατομμύρια χρήστες το περασμένο έτος)και στα λύματα το αποτύπωμά της εμφανίζεται σχεδόν παντού. Σε σύγκριση με το 2024, οι συνολικές συγκεντρώσεις του βασικού μεταβολίτη της έμειναν σταθερές. Οι υψηλότερες τιμές καταγράφηκαν σε πόλεις της Ολλανδίας, της Γερμανίας και της Σλοβενίας.
Τέλος, όσον αφορά την αμφεταμίνη και τη μεθαμφεταμίνη, η συνολική εικόνα ήταν πιο σύνθετη. Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο δεν καταγράφηκαν μεγάλες μεταβολές από το 2024 στο 2025, ωστόσο οι γεωγραφικές αποκλίσεις παραμένουν έντονες. Η αμφεταμίνη εμφανίζεται ισχυρότερα στη βόρεια και κεντρική Ευρώπη, ιδίως σε πόλεις της Νορβηγίας, της Σουηδίας, της Δανίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας και της Γερμανίας. Η μεθαμφεταμίνη, παρότι συνολικά παραμένει σε χαμηλότερα επίπεδα, εξακολουθεί να εντοπίζεται κυρίως στην Τσεχία και τη Σλοβακία, ενώ εμφανίζεται επίσης σε Γερμανία, Λιθουανία, Νορβηγία, Τουρκία, Ισπανία, Κύπρο και Ολλανδία.
Τι αλλάζει το Σαββατοκύριακο
Η έρευνα καταγράφει και ένα ακόμη σταθερό μοτίβο: σε περισσότερες από τις τρεις στις τέσσερις πόλεις (75%), η κοκαΐνη και η MDMA εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα στα λύματα από την Παρασκευή έως τη Δευτέρα, σε σχέση με τις καθημερινές. Αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, παραπέμπει σε πιο έντονη ψυχαγωγική χρήση. Αντίθετα, η κάνναβη, η αμφεταμίνη και η μεθαμφεταμίνη εμφανίζουν πιο ομοιόμορφη κατανομή μέσα στην εβδομάδα, ενώ για την κεταμίνη το ίδιο μοτίβο παρατηρείται περίπου στις μισές πόλεις (50%).
Και η Ελλάδα;
Στην ελληνική περίπτωση, τα διαθέσιμα στοιχεία από την Αθήνα δείχνουν ότι η κοκαΐνη παραμένει η ουσία με το ισχυρότερο αποτύπωμα στα αστικά λύματα. Η μέση ημερήσια τιμή του βασικού μεταβολίτη της κατέγραψε αύξηση 64,28% σε σύγκριση με το 2024. Την ίδια στιγμή, η εικόνα για τις υπόλοιπες διεγερτικές ουσίες εμφανίζεται πιο υποτονική: η MDMA υποχώρησε κατά 48,01%, η αμφεταμίνη μειώθηκε κατά 28,12%, ενώ η μεθαμφεταμίνη παρουσίασε πτώση 29,04% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η μόνη ουσία που εμφανίζει ανοδική μεταβολή, πέρα από την κοκαΐνη, είναι η κεταμίνη, ενώ ένα χρόνο νωρίτερα δεν είχε ανιχνευθεί στο ίδιο σημείο δειγματοληψίας.
Συνολικά, η εικόνα της Αθήνας δείχνει σαφή ενίσχυση της κοκαΐνης, υποχώρηση των υπόλοιπων βασικών διεγερτικών και μια πρώτη, περιορισμένη αλλά αξιοσημείωτη, παρουσία της κεταμίνης.
Διαβάστε επίσης
Βίαιες επιθέσεις και ναρκωτικά «κλέβουν» ζωές νέων που κάνουν clubbing
Ναρκωτικά και αλκοόλ στέλνουν τους ανήλικους στα Παίδων
Αυξάνονται οι θάνατοι στους νέους παγκοσμίως – Οι κυριότερες απειλές μπορούν να προληφθούν
