Είστε ο πρώτος άνθρωπος στον οποίο θα απευθυνθούν φίλοι και γνωστοί όταν χρειάζονται βοήθεια, γιατί ξέρουν ότι δεν θα τους αρνηθείτε ποτέ. Ακόμη και στη δουλειά, αναλαμβάνετε περισσότερα από όσα μπορείτε ή θέλετε, απλώς για να μην δημιουργηθεί ένταση. Η φράση «δεν έχω πρόβλημα, ό,τι σε βολεύει» ανήκει σταθερά στο καθημερινό σας λεξιλόγιο. Αν αναγνωρίζετε τον εαυτό σας σε αυτές τις συμπεριφορές, τότε πιθανότατα ανήκετε κι εσείς στους ανθρώπους που προσπαθούν διαρκώς να ευχαριστούν τους άλλους ή αλλιώς people pleasers.
Τα άτομα αυτά χαρακτηρίζονται από υπερβολική συγκαταβατικότητα και έντονη διάθεση να βοηθούν, συχνά συνοδευόμενη από άγχος για το αν είναι αρεστά. Παράλληλα, δυσκολεύονται να θέσουν και να διατηρήσουν σαφή όρια. Αν και η καλοσύνη και η συνεργασία αποτελούν θετικά στοιχεία, η συνεχής προτεραιοποίηση των άλλων μπορεί να οδηγήσει σε στρες, εξουθένωση και συσσωρευμένο θυμό.
Η κλινική ψυχολόγος Δρ. Marielle Quint, εξηγεί ότι πολλές γυναίκες, ιδιαίτερα μετά τα 30, φτάνουν σε ένα σημείο όπου δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν στην καθημερινότητα χωρίς να καταλαβαίνουν το γιατί. «Οι ασθενείς δεν έρχονται σε μένα όταν καταρρέουν, δεν υπάρχουν δάκρυα. Συνήθως παραπονιούνται ότι νιώθουν συναισθηματικά επίπεδες, μόνιμα κουρασμένες, αποσυνδεδεμένες από τη ζωή και ευερέθιστες με τους ανθρώπους που αγαπούν περισσότερο. Αλλά πέρα από αυτό, παραδέχονται ότι είναι σιωπηλά σοκαρισμένες από τα ίδια τους τα συναισθήματα και θυμωμένες που δεν μπορούν να πουν “όχι”».
Πολλές γυναίκες στα 40 και τα 50 τους ανήκουν στη λεγόμενη «γενιά-σάντουιτς»: μεγαλώνουν παιδιά που εξακολουθούν να τις χρειάζονται, ενώ ταυτόχρονα φροντίζουν και τους ηλικιωμένους γονείς τους. Παράλληλα, καλούνται να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της εργασίας, να διατηρούν τις σχέσεις τους και συχνά να διαχειρίζονται και τη φάση της εμμηνόπαυσης.
«Όταν η ζωή γίνεται εξουθενωτική, οι γυναίκες υψηλής λειτουργικότητας σπάνια καταρρέουν, απλώς γίνονται καλύτερες στο να ανταπεξέρχονται. Αυτό, όμως, σημαίνει ότι η εξάντλησή τους συχνά περνά απαρατήρητη, μερικές φορές ακόμη και από τις ίδιες. Από την γυναίκες υπάρχει η προσμονή ότι θα πρέπει να προσαρμόζονται σε κάθε κατάσταση, αλλά αυτό δεν έχει απεριόριστες δυνατότητες» επισημαίνει η Δρ. Quint «ακόμα κι αν πολλές από εμάς μεγαλώσαμε πιστεύοντας ότι το να είσαι καλός άνθρωπος σήμαινε να είσαι διαρκώς συγκαταβατικός».
Παρακάτω, η ειδικός αποκαλύπτει τα βασικά σημάδια ότι κάποιος είναι people pleaser, μαζί με πρακτικούς τρόπους για να βάλετε τον εαυτό σας πρώτο.
Μην περιμένετε την αποδοχή
Η ανάγκη για αποδοχή είναι ένας από τους βασικούς μηχανισμούς που τροφοδοτούν το people pleasing, «μεταμφιεσμένη» σε καλοσύνη. «Δεν μπορείτε να διαβάσετε το μυαλό των άλλων και δεν μπορείτε να ελέγξετε τι σκέφτονται. Και το να λέτε ναι ενώ εννοείτε όχι δεν σας κάνει καλό άνθρωπο, αλλά μη διαθέσιμο στον εαυτό σας» τονίζει.
Μία από τις βασικές πρακτικές που προτείνει είναι να μάθουμε να λέμε «όχι» χωρίς ενοχές ή εξηγήσεις. «Σταματήστε να απολογείστε για πράγματα που δεν είναι προβλήματα, όπως το να απαντάτε αργά σε ένα email ή μήνυμα. Δεν υπάρχει τίποτα μεμπτό στο να αφήσετε κάποιον να απογοητευτεί για λίγο χωρίς να προσπαθείτε πανικόβλητα να διορθώσετε τα συναισθήματά του» συμπληρώνει.
Μιλήστε στον εαυτό σας, όπως θα μιλούσατε σε κάποιον που αγαπάτε
Η εσωτερική φωνή αποτελεί έναν ακόμη βασικό παράγοντα που διατηρεί τον φαύλο κύκλο. «Η φωνή με κριτική που λέει ότι “δεν είσαι αρκετή, δεν κάνεις αρκετά, δεν είσαι αρκετά καλή” δεν είναι σοφία», τονίζει η Δρ. Quint. «Αυτή είναι συχνά η φωνή της εξάντλησης, των ορμονών ή πρώιμων μαθημάτων ζωής σχετικά με το ότι πρέπει να κερδίσεις την αγάπη μέσω επιτευγμάτων».
Η λύση, σύμφωνα με την ίδια, είναι η αυτοσυμπόνια: «Είναι να φέρεσαι στον εαυτό σου με τη βασική ευπρέπεια που θα έδειχνες σε κάποιον που νοιάζεσαι. Όταν ξεκινά η κριτική φωνή, κάντε μια παύση και αναρωτηθείτε: “Είναι αλήθεια αυτό ή μήπως μιλάει η εξάντληση μου;” Εννέα στις δέκα φορές, είναι εξάντληση» συμπληρώνει.
Αναλογιστείτε ότι το να λέτε πάντα «ναι» έχει κόστος
Πολλοί άνθρωποι καταλήγουν να γεμίζουν την καθημερινότητά τους με υποχρεώσεις που δεν τους αναλογούν. Αν έχετε διαπιστώσει ότι οι καθημερινές σας λίστες υποχρεώσεων συχνά περιέχουν δεκάδες εργασίες, ίσως είναι καλή ιδέα να επισημάνετε εκείνες που κανείς δεν σας έχει ζητήσει συγκεκριμένα να κάνετε, αλλά τις έχετε αναλάβει. «Κάπου βαθιά μέσα μας, πιστεύουμε ότι αν απλώς φτάσουμε στο τέλος της λίστας, θα μπορέσουμε επιτέλους να ξεκουραστούμε. Αλλά η λίστα είναι άπειρη και δεν θα τελειώσει ποτέ» εξηγεί.
Γι’ αυτό, η ειδικός προτείνει να αρχίσουμε να αφήνουμε συνειδητά κάποια πράγματα. «Πριν πείτε ναι σε οτιδήποτε νέο, αναρωτηθείτε: “Σε τι λέω όχι αν πω ναι σε αυτό;” Υπάρχει πάντα ένα αντάλλαγμα» διευκρινίζει.
Προτρέπει επίσης να αποδεχτείτε ότι τα περισσότερα πράγματα στη λίστα σας δεν είναι επείγοντα. «Το να αφήνετε τους ανθρώπους να λύνουν τα προβλήματά τους μόνοι τους και να αποδέχεστε ότι δεν μπορείτε να τα κάνετε όλα δεν είναι ελάττωμα χαρακτήρα!» εξηγεί.
Αποτινάξτε την τελειομανία
Η συνεχής σύγκριση με «τέλειες» ζωές ενισχύει την πίεση. Υπάρχει όμως μέθοδος αποσυμπίεσης: «Δεν χρειάζεται να είστε εξαιρετικοί σε όλα. Επιτρέπεται να είστε μέτριοι, επιτρέπεται να είστε απλώς αρκετά καλοί σε πράγματα και παρ’ όλα αυτά να τα κάνετε. Η τελειότητα δεν είναι το παν».
Η Δρ Quint υπογραμμίζει τη σημασία της βοήθειας: «Η γενιά-σάντουιτς ειδικά χρειάζεται να ακούσει ότι δεν μπορεί να είναι τα πάντα για όλους και ότι το να ζητάς βοήθεια δεν είναι αδυναμία, είναι επιβίωση».
Και καταλήγει: «Θα νιώθετε ενοχές έτσι κι αλλιώς, οπότε διαλέξτε τις ενοχές που έρχονται με τα όρια αντί για τις ενοχές που έρχονται με την πλήρη εξάντληση».
Διαβάστε επίσης
Οικογενειακό τραπέζι: Πολύτιμα tips από μια ψυχολόγο για να μετατρέψετε το χάος σε αρμονία
Μία ψυχολόγος αποκαλύπτει τα 7 μυστικά των ευτυχισμένων οικογενειών
Υποκρισία: Τα λάθη που προδίδουν τον ψεύτη – Πώς να τον ξεσκεπάσετε με επιτυχία
