Ανησυχία προκαλούν τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού, καθώς δείχνουν ότι όχι μόνο παραμένει μία από τις βασικότερες αιτίες νόσησης και θανάτου στις γυναίκες, αλλά αναμένεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα συστήματα υγείας τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τη συστηματική ανάλυση της μελέτης Global Burden of Disease 2023, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Lancet, η παγκόσμια εικόνα της νόσου επιδεινώνεται, με ιδιαίτερα έντονο το αποτύπωμα σε χώρες χαμηλού εισοδήματος. Οι Καθηγήτριες και Καθηγητές του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και Θάνος Δημόπουλος συνοψίζουν τα βασικά ευρήματα της έρευνας, αναδεικνύοντας τις σημαντικές ανισότητες που καταγράφονται διεθνώς.
Η παγκόσμια εικόνα σε αριθμούς
Το 2023 καταγράφηκαν περίπου 2,3 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου του μαστού στις γυναίκες παγκοσμίως, ενώ οι θάνατοι ανήλθαν σε 764.000.
Παράλληλα, η συνολική επιβάρυνση της νόσου αποτυπώνεται σε 24,1 εκατομμύρια χαμένα έτη υγιούς ζωής (DALYs), ένας δείκτης που δεν αφορά μόνο τη θνησιμότητα, αλλά και τις γυναίκες που ζουν με τις συνέπειες της νόσου ή της θεραπείας, συχνά με σημαντικούς περιορισμούς στην καθημερινότητά τους.
Μεγάλες ανισότητες μεταξύ χωρών
Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα της μελέτης είναι ότι η νόσος δεν επηρεάζει όλες τις χώρες με τον ίδιο τρόπο. Στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, η συχνότητα εμφάνισης είναι χαμηλότερη, αλλά η θνησιμότητα υψηλότερη. Αντίθετα, στις χώρες υψηλού εισοδήματος καταγράφονται περισσότερα περιστατικά, αλλά λιγότεροι θάνατοι.
Η διαφορά αυτή αποδίδεται κυρίως στην καλύτερη πρόσβαση σε:
- προσυμπτωματικό έλεγχο
- έγκαιρη διάγνωση
- σύγχρονες θεραπείες
Πώς εξελίχθηκε η νόσος τις τελευταίες δεκαετίες
Τα στοιχεία δείχνουν μία έντονη διαφοροποίηση μεταξύ πλούσιων και φτωχότερων χωρών:
- Στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, η επίπτωση αυξήθηκε κατά 147% από το 1990 έως το 2023
- Στις χώρες υψηλού εισοδήματος, η αύξηση ήταν οριακή (1,2%)
- Η θνησιμότητα μειώθηκε κατά σχεδόν 30% στις ανεπτυγμένες χώρες
- Αντίθετα, αυξήθηκε σχεδόν κατά 100% στις φτωχότερες
Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι, ενώ ορισμένα συστήματα υγείας καταφέρνουν να περιορίσουν τις επιπτώσεις της νόσου, άλλα δυσκολεύονται να ανταποκριθούν.
Γιατί αυξάνεται ο καρκίνος του μαστού
Η ανάλυση αναδεικνύει και τον ρόλο παραγόντων κινδύνου που επηρεάζουν σημαντικά την εξέλιξη της νόσου.
Το 2023, περίπου το 28,3% της συνολικής επιβάρυνσης συνδέθηκε με:
- διατροφικούς παράγοντες
- κάπνισμα
- αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα
Πρόκειται για παράγοντες που, σε μεγάλο βαθμό, μπορούν να προληφθούν μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής και παρεμβάσεων δημόσιας υγείας.
Οι προβλέψεις για το μέλλον
Οι εκτιμήσεις για τις επόμενες δεκαετίες ενισχύουν την ανησυχία. Μέχρι το 2050 αναμένεται:
- τα νέα περιστατικά να φτάσουν τα 3,56 εκατομμύρια
- οι θάνατοι να αυξηθούν σε 1,37 εκατομμύρια παγκοσμίως
Η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη για:
- ενίσχυση των συστημάτων υγείας
- ευρύτερη πρόσβαση σε προληπτικές εξετάσεις
- αποτελεσματικότερες στρατηγικές πρόληψης
Ένα ζήτημα υγείας αλλά και ισότητας
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ο καρκίνος του μαστού δεν αποτελεί μόνο ιατρική πρόκληση, αλλά και ζήτημα ισότητας στην υγεία.
Χωρίς συντονισμένες παρεμβάσεις, πολλές χώρες δεν θα καταφέρουν να πετύχουν τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για μείωση της θνησιμότητας κατά 2,5% ετησίως έως το 2040.
Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται πραγματικοί άνθρωποι και η έγκαιρη δράση μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος μαστού: Διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο οι αριστερόχειρες; Ένας καθηγητής απαντά
Καρκίνος μαστού: Πάνω από 3,5 εκατ. νέα περιστατικά ετησίως έως το 2050 – Η εικόνα της Ελλάδας
7 γυναίκες με μεταστατικό καρκίνο μαστού επιβίωσαν χάρη σε ένα εμβόλιο – Η εντυπωσιακή ιστορία τους
