Όσες έχουν γίνει μαμάδες, το έχουν παρατηρήσει: η μνήμη και η προσοχή δε λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο μετά την εγκυμοσύνη. Η επιστημονική έρευνα το έχει επιβεβαιώσει: ο εγκέφαλος πράγματι υφίσταται σημαντικές μεταβολές σε αυτή τη φάση της ζωής των γυναικών.
Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες γνώριζαν ότι η πρώτη εγκυμοσύνη προκαλεί σημαντικές αλλαγές στον εγκέφαλο της γυναίκας, οι οποίες θεωρείται ότι βοηθούν τη μητέρα να αναπτύξει δεσμό με το μωρό της και να ανταποκριθεί στις ανάγκες του. Ωστόσο, ένα σημαντικό ερώτημα παρέμενε: τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν μια γυναίκα μένει έγκυος για δεύτερη φορά;
Μια νέα μελέτη έρχεται να δώσει απαντήσεις και η Rachel Diamond, Ph.D., οικογενειακή θεραπεύτρια, αναλύει τα αποτελέσματά της με άρθρο στο Psychology Today.
Tι εξέτασε η μελέτη;
Οι ερευνητές παρακολούθησαν 110 γυναίκες πριν από την εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό. Από αυτές, οι 40 θα γίνονταν μητέρες για πρώτη φορά, οι 30 για δεύτερη, ενώ 40 γυναίκες που δεν έμειναν έγκυες αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου. Με τη βοήθεια μαγνητικών τομογραφιών εγκεφάλου και ερωτηματολογίων, οι επιστήμονες κατέγραψαν τις αλλαγές που συνέβησαν στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά τη γέννα, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αυτές επηρεάζουν τη μητρική συμπεριφορά και την ψυχική υγεία.
Τα αποτελέσματα έδειξαν για πρώτη φορά ότι οι εγκεφαλικές αλλαγές δεν περιορίζονται στην πρώτη εγκυμοσύνη. Αντίθετα, η δεύτερη εγκυμοσύνη προκαλεί επίσης σημαντικές, αλλά διαφορετικές προσαρμογές.
Οι αλλαγές στον εγκέφαλο στην πρώτη εγκυμοσύνη
Στις γυναίκες που έγιναν μαμάδες για πρώτη φορά, οι ερευνητές παρατήρησαν αλλαγές σε νευρωνικά δίκτυα του εγκεφάλου που σχετίζονται με την αυτοαντίληψη, την κοινωνική κατανόηση και την ικανότητα να βλέπει κανείς τα πράγματα από την οπτική των άλλων.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η πρώτη εμπειρία μητρότητας απαιτεί μια βαθιά «αναδιοργάνωση» στον τρόπο που ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τον εαυτό και τις σχέσεις με τους άλλους. «Με άλλα λόγια, η πρώτη εγκυμοσύνη μπορεί να απαιτεί μια θεμελιώδη αναδιαμόρφωση της ταυτότητας» εξηγεί η ειδικός.
Τι αλλάζει στη δεύτερη εγκυμοσύνη
Οι προσαρμογές του εγκεφάλου στη δεύτερη εγκυμοσύνη είναι διαφορετικές. Οι αλλαγές που είχαν ήδη συμβεί κατά την πρώτη εγκυμοσύνη έχουν συμβάλει στην ανάπτυξη της μητρικής συμπεριφοράς, επομένως κατά τη δεύτερη εγκυμοσύνη αυτές οι μεταβολές είναι πιο διακριτικές.
Ωστόσο, οι επιστήμονες εντόπισαν εντονότερες αλλαγές σε εγκεφαλικά δίκτυα που σχετίζονται με την προσοχή, την εστίαση σε στόχους, την αισθητικοκινητική επεξεργασία, καθώς και την κίνηση και τον συντονισμό. «Με άλλα λόγια, οι αλλαγές στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια μιας πρώτης εγκυμοσύνης μπορεί να βοηθήσουν τις γυναίκες να γίνουν μητέρες , ενώ οι αλλαγές στον εγκέφαλο που συμβαίνουν σε επόμενες εγκυμοσύνες μπορεί να βοηθήσουν τον εγκέφαλο να προσαρμοστεί στην ανατροφή περισσότερων παιδιών» σημειώνει.
Πώς αλλάζει η ψυχοσύνθεση της γυναίκας;
Η εγκυμοσύνη και η περίοδος μετά τον τοκετό θεωρούνται φάσεις αυξημένου κινδύνου για την εμφάνιση προβλημάτων ψυχικής υγείας. Εκτιμάται ότι περίπου μία στις πέντε γυναίκες εμφανίζει διαταραχές διάθεσης ή άγχους κατά την περιγεννητική περίοδο. Η μελέτη εξέτασε επίσης τη σχέση μεταξύ των αλλαγών στον εγκέφαλο και της ψυχικής υγείας των μητέρων.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, στην πρώτη εγκυμοσύνη οι αλλαγές στον εγκέφαλο συνδέθηκαν περισσότερο με συμπτώματα διάθεσης μετά τον τοκετό. Αντίθετα, στις γυναίκες που περίμεναν το δεύτερο παιδί τους, οι αλλαγές σχετίζονταν περισσότερο με την ψυχική κατάσταση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι η πρώτη μητρότητα συνοδεύεται από μια έντονη αλλαγή ταυτότητας μετά τη γέννα, ενώ στη δεύτερη εγκυμοσύνη το στρες μπορεί να είναι μεγαλύτερο ήδη από την περίοδο της κύησης, λόγω των αυξημένων ευθυνών φροντίδας παιδιών.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν ότι η πρώτη και η δεύτερη εγκυμοσύνη συνοδεύονται από διαφορετικές νευρολογικές και συναισθηματικές προσαρμογές. Οι αλλαγές αυτές φαίνεται να βοηθούν τον εγκέφαλο να προσαρμόζεται σταδιακά στις απαιτήσεις της μητρότητας.
Η κατανόηση αυτών των αλλαγών μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη υποστήριξη των μητέρων τόσο σε επίπεδο ψυχικής υγείας όσο και στην ενίσχυση του δεσμού με τα παιδιά τους, καταλήγει η ειδικός.
Διαβάστε επίσης
Το άγχος της εγκύου μπορεί να επισπεύσει τον τοκετό – Έρευνα απαντά
Οι συναισθηματικές εκφράσεις στο πρόσωπο ατόμων με αυτισμό είναι διαφορετικές – Τι έδειξε μελέτη
Αυτισμός: Εξίσου συχνός σε κορίτσια και αγόρια δείχνει νέα μελέτη
