Μια νέα απεικονιστική εξέταση θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο διερευνάται ο καρκίνος του προστάτη, περιορίζοντας σημαντικά τις περιττές βιοψίες. Αυτό δείχνουν τα πρώτα αποτελέσματα της μελέτης PRIMARY2, τα οποία παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρείας (EAU26) στο Λονδίνο.
Η εξέταση PSMA PET/CT φαίνεται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως αξιόπιστο φίλτρο πριν από τη βιοψία, βοηθώντας τους γιατρούς να εντοπίζουν ποιοι ασθενείς χρειάζονται πράγματι περαιτέρω επεμβατικό έλεγχο και ποιοι μπορούν να τον αποφύγουν με ασφάλεια. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η προσέγγιση αυτή μπορεί να μειώσει περίπου στο μισό τον αριθμό των βιοψιών, χωρίς να διαφεύγουν περιστατικά επιθετικού καρκίνου.
Ένα επιπλέον βήμα μετά τη μαγνητική τομογραφία
Σήμερα, οι άνδρες με υποψία καρκίνου του προστάτη υποβάλλονται συνήθως σε μαγνητική τομογραφία, ώστε να εντοπιστούν ύποπτες περιοχές στον αδένα. Όταν τα ευρήματα είναι ασαφή ή δεν αποκλείουν με βεβαιότητα τη νόσο, το επόμενο βήμα είναι συχνά η βιοψία.
Η βιοψία, ωστόσο, είναι μια επεμβατική διαδικασία που μπορεί να προκαλέσει δυσφορία, άγχος και επιπλοκές, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οδηγεί στη διάγνωση καρκίνων τόσο χαμηλού κινδύνου ώστε να μην επηρεάσουν ποτέ ουσιαστικά την υγεία του ασθενούς.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο «παρεμβαίνει» η PSMA PET/CT. Η μέθοδος χρησιμοποιεί ένα μόριο που προσδένεται στα καρκινικά κύτταρα του προστάτη και τα καθιστά ορατά στην απεικόνιση, ιδίως όταν πρόκειται για πιο επιθετικές μορφές της νόσου. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί να αναδεικνύει με μεγαλύτερη σαφήνεια τις περιπτώσεις που έχουν πραγματική κλινική σημασία.
Τι έδειξε η μελέτη PRIMARY2
Στην έρευνα συμμετείχαν 660 άνδρες στην Αυστραλία με αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη και μη ξεκάθαρα ή καθησυχαστικά ευρήματα στη μαγνητική τομογραφία. Χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: η μία ακολούθησε τη συνήθη πορεία με βιοψία, ενώ η άλλη υποβλήθηκε πρώτα σε PSMA PET/CT.
Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι η νέα εξέταση μπόρεσε να εντοπίσει τους άνδρες που δεν χρειάζονταν βιοψία, επειδή είτε δεν είχαν καρκίνο είτε η νόσος τους ήταν χαμηλού κινδύνου ή αργής ανάπτυξης που δεν θα προκαλούσε βλάβη. Παράλληλα, δεν χάθηκε κανένα περιστατικό καρκίνου που θα θεωρούνταν κλινικά σημαντικό.
Για όσους τελικά χρειάστηκε να υποβληθούν σε βιοψία, η σάρωση βοήθησε και σε κάτι ακόμη: επέτρεψε πιο στοχευμένη λήψη δείγματος από τις ύποπτες περιοχές, ενισχύοντας την ακρίβεια της διαδικασίας.
Λιγότερη υπερδιάγνωση
Ο Δρ. James Buteau, ιατρός πυρηνικής ιατρικής στο Peter MacCallum Cancer Center, δήλωσε ότι η εξέταση αναδεικνύει με εντυπωσιακή καθαρότητα τα καρκινικά κύτταρα του προστάτη, ιδιαίτερα στις πιο επιθετικές μορφές της νόσου. Όπως σημείωσε, η ενσωμάτωσή της στην κλινική πράξη θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του προβλήματος της υπερδιάγνωσης, το οποίο συχνά οδηγεί σε περιττές ή και επιβαρυντικές θεραπείες.
Στο ίδιο πνεύμα, η καθηγήτρια Louise Emmett από το St Vincent’s Hospital υπογράμμισε ότι η PSMA PET/CT, όταν χρησιμοποιείται μετά τη μαγνητική τομογραφία, μπορεί να λειτουργήσει ως ένα επιπλέον «δίχτυ ασφαλείας», επιτρέποντας πιο ακριβείς αποφάσεις για το ποιοι ασθενείς χρειάζονται πράγματι βιοψία.
Συμπέρασμα
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η PSMA PET/CT θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πολύτιμο πρόσθετο εργαλείο στη διαγνωστική διερεύνηση του καρκίνου του προστάτη, περιορίζοντας τις περιττές επεμβατικές πράξεις και οδηγώντας σε πιο στοχευμένη διάγνωση.
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος του προστάτη: Ποια είναι η βέλτιστη διάρκεια ανδρογονικού αποκλεισμού στην ακτινοθεραπεία
Προστάτης: Ο τρόπος ζωής και διατροφής που μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου
