Πριν από περίπου 25 χρόνια, 7 γυναίκες με μεταστατικό καρκίνο του μαστού και ελάχιστες θεραπευτικές επιλογές συμμετείχαν σε μια πρώιμη κλινική δοκιμή στο Duke University. Έλαβαν ένα πειραματικό θεραπευτικό εμβόλιο, βασισμένο στα δενδριτικά κύτταρα – και συνέχισαν τη ζωή τους. Σήμερα, όλες παραμένουν εν ζωή, γεγονός εξαιρετικά σπάνιο για τα δεδομένα της εποχής. Η ανάλυση του ανοσολογικού τους προφίλ αποκάλυψε κάτι εντυπωσιακό: Το εμβόλιο φαίνεται ότι εγκατέστησε μακροχρόνια «μνήμη» κατά του καρκίνου, υποδεικνύοντας έναν νέο τρόπο σκέψης για την αντιμετώπιση της νόσου.
Μια ζοφερή πρόγνωση που οδήγησε σε ένα αναπάντεχο αποτέλεσμα
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, οι θεραπευτικές επιλογές για τον μεταστατικό καρκίνο του μαστού ήταν περιορισμένες. Στο Duke University School of Medicine, μια επιστημονική ομάδα με επικεφαλής τον καθηγητή Ανοσολογίας Herbert Kim Lyerly χορήγησε, στο πλαίσιο πρώιμης κλινικής μελέτης, ένα εμβόλιο που αξιοποιούσε δενδριτικά κύτταρα – «αγγελιαφόρους» του ανοσοποιητικού που παρουσιάζουν τα καρκινικά αντιγόνα στα Τ-λεμφοκύτταρα, κινητοποιώντας στοχευμένη άμυνα.
Για τις 7 γυναίκες που συμμετείχαν, η δοκιμή ήταν μια ύστατη επιλογή. Δύο δεκαετίες αργότερα, η επιβίωσή τους προκάλεσε ένα εύλογο ερώτημα: Τι ακριβώς συνέβη στο ανοσοποιητικό τους σύστημα;
Το αίμα «μίλησε»: Ισχυρή ανοσολογική μνήμη
Ερευνητές της ίδιας σχολής, με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Zachary Hartman, επανεξέτασαν τις ασθενείς. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Science Immunology, έδειξαν ότι το εμβόλιο είχε εγκαθιδρύσει μακροχρόνια ανοσολογική μνήμη: Ειδικά Τ κύτταρα παρέμεναν ενεργά δεκαετίες μετά, αναγνωρίζοντας τον καρκίνο.
Κεντρικό ρόλο φάνηκε να έχει ο δείκτης CD27, ο οποίος σχετίζεται με την επιμονή και την αποτελεσματικότητα της ανοσολογικής απόκρισης. Η στόχευση του CD27 θα μπορούσε, θεωρητικά, να ενισχύσει περαιτέρω την αποτελεσματικότητα θεραπευτικών εμβολίων.
Πειράματα που αλλάζουν την οπτική
Για να διερευνήσουν την υπόθεση, οι επιστήμονες δοκίμασαν συνδυασμούς σε ζωικά μοντέλα: Εμβόλιο κατά της πρωτεΐνης HER2, μαζί με αντίσωμα που ενεργοποιεί το CD27. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: Σχεδόν 40% υποχώρηση όγκων.
Ακόμη πιο αξιοσημείωτο ήταν ότι τα CD4+ Τ κύτταρα αναδείχθηκαν πρωταγωνιστές της μακροχρόνιας μνήμης. Όταν ενισχύθηκαν με CD8+ Τ κύτταρα, τα ποσοστά εξάλειψης των όγκων άγγιξαν το 90%.
Το μήνυμα είναι σαφές: Η «ισχύς εν τη ενώσει» των ανοσολογικών μηχανισμών μπορεί να προσφέρει καλύτερο έλεγχο της νόσου.
Μια «έξυπνη» στροφή στην ογκολογία
Η σύγχρονη ογκολογία μετατοπίζεται από την αποκλειστική καταστροφή του όγκου προς την εκπαίδευση του ανοσοποιητικού. Ο συνδυασμός εμβολίων κατά της HER2, με ενίσχυση του CD27 σηματοδοτεί μια πιο στοχευμένη αντιμετώπιση, με στόχο τη μακροχρόνια ανοσολογική επιτήρηση.
Διαβάστε επίσης
Έως και το 50% των καρκίνων μπορεί να προληφθεί ή να διαγνωστεί έγκαιρα
Πόσο προστατεύει η ασπιρίνη τους ηλικιωμένους από καρκίνο – Μελέτη απαντά
