Μεγάλη πολυετής ανάλυση μεταβολιτών στο αίμα ανοίγει τον δρόμο για πιο έγκαιρο εντοπισμό του κινδύνου διαβήτη τύπου 2 – χρόνια πριν από τη διάγνωση. Ερευνητές που συνδύασαν δεδομένα μεταβολομικής, γενετικής και τρόπου ζωής από 23.634 άτομα χωρίς διαβήτη στην έναρξη της παρακολούθησης, εντόπισαν 235 κυκλοφορούντες μεταβολίτες που σχετίζονται με την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 σε βάθος έως 26 ετών. Σε σχέση με την προηγούμενη βιβλιογραφία, 67 από αυτές τις συσχετίσεις εντοπίστηκαν για πρώτη φορά.
Ο διαβήτης τύπου 2 εμφανίζεται όταν ο οργανισμός δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη ή – πιο συχνά – όταν τα κύτταρα γίνονται ανθεκτικά στη δράση της, με αποτέλεσμα η γλυκόζη να αυξάνεται στο αίμα. Σήμερα, η διάγνωση γίνεται όταν η διαταραχή έχει ήδη εγκατασταθεί, μέσω εξετάσεων που δείχνουν υψηλό σάκχαρο.
Τι έδειξε η μελέτη – Ο ρόλος του τρόπου ζωής
Στη νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine, οι επιστήμονες ανέλυσαν συνολικά 469 μεταβολίτες – δηλαδή μικρά μόρια που αντανακλούν το πώς λειτουργεί ο μεταβολισμός μας – και διαπίστωσαν ότι οι 235 από αυτούς συνδέονται με μελλοντική εμφάνιση διαβήτη τύπου 2, ακόμη και αφού λήφθηκαν υπόψη γνωστοί παράγοντες κινδύνου όπως το σωματικό βάρος, τα λιπίδια, η αρτηριακή πίεση, η φυσική δραστηριότητα και η διατροφή. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, περίπου 4.000 συμμετέχοντες διαγνώστηκαν με διαβήτη τύπου 2.
Οι γενετικές αναλύσεις έδειξαν ότι πολλοί από τους μεταβολίτες «κουμπώνουν» σε βιολογικές οδούς που θεωρούνται κεντρικές για τον διαβήτη, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη, η εναπόθεση λίπους σε όργανα (όπως το ήπαρ), ο μεταβολισμός λιπιδίων και η φλεγμονή.
Παράλληλα, η μελέτη υπογραμμίζει ότι ο τρόπος ζωής μπορεί να επηρεάζει σημαντικά το μεταβολικό προφίλ: η παχυσαρκία και η καθιστική ζωή συνδέθηκαν με μεταβολικές αλλαγές που «σπρώχνουν» προς υψηλότερο κίνδυνο, ενώ η φυσική δραστηριότητα συσχετίστηκε με μεταβολίτες που κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι ερευνητές ανέπτυξαν και μια «υπογραφή» 44 μεταβολιτών, η οποία – όπως αναφέρουν – βελτιώνει την πρόβλεψη μελλοντικού κινδύνου διαβήτη πέρα από τους παραδοσιακούς δείκτες.
Ωστόσο, τονίζουν ότι επειδή η μελέτη είναι παρατηρητική, δεν μπορεί να αποδείξει ότι οι μεταβολικές αλλαγές προκαλούν από μόνες τους τον διαβήτη, αλλά δείχνει ισχυρές συσχετίσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν για την καλύτερη διαστρωμάτωση του κινδύνου και πιο στοχευμένη πρόληψη.
Διαβάστε επίσης
Τι ώρα να τρώμε βραδινό για να μην παχύνουμε και να μην αυξηθεί το σάκχαρο
Διαβήτης: Μειώνουμε έως και 39% τον κίνδυνο νόσου με αυτή τη μικρή αλλαγή στις συνήθειές μας
Κίνδυνος καρκίνου και διαβήτη από επεξεργασμένα κρεατικά και αλκοόλ – Τι να κάνουμε
