Με την αντιμικροβιακή αντοχή να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα συστήματα υγείας, το ECDC (Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων) δημοσίευσε το σχέδιο ανάλυσης της έρευνας CRE25: μιας πανευρωπαϊκής «χαρτογράφησης» βακτηρίων που έχουν αποκτήσει αντοχή στις καρβαπενέμες, δηλαδή σε μια κατηγορία πολύ ισχυρών αντιβιοτικών που χρησιμοποιούνται συχνά ως «τελευταία γραμμή» θεραπείας.

Τι ακριβώς είναι η CRE25 – Γιατί έχει σημασία

Η CRE25 είναι η τρίτη μεγάλης κλίμακας γονιδιωματική έρευνα για τα καρβαπενεμο-ανθεκτικά Enterobacterales, μετά τις EuSCAPE (2013-2014) και CCRE (2019). Συμμετέχουν 37 χώρες του δικτύου EURGen-Net (όλες οι χώρες ΕΕ/ΕΟΧ, χώρες Δυτικών Βαλκανίων και η Τουρκία). Η έρευνα επικεντρώνεται σε δύο από τα συχνότερα βακτήρια που προκαλούν λοιμώξεις, ιδιαίτερα σε νοσοκομειακό περιβάλλον:

  • Klebsiella pneumoniae (K. pneumoniae)
  • Escherichia coli (E. coli)

Οι χώρες κλήθηκαν να υποβάλουν στελέχη που ταξινομούνται ως ανθεκτικά (R) ή ως «ευαίσθητα με αυξημένη έκθεση» (I) σε τουλάχιστον μία καρβαπενέμη, βάσει των κριτηρίων EUCAST.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η δύσκολη μάχη του ΕΟΔΥ με τα ανθεκτικά μικρόβια στα νοσοκομεία

Λοιμώξεις: Πλήττουν το 12% των νοσηλευομένων στα ελληνικά νοσοκομεία

Έχει «φουντώσει» η μικροβιακή αντοχή στην Ευρώπη – 5 μέτρα ελέγχου από το ECDC

Το ECDC συνδέει άμεσα αυτή την επιτήρηση με τους ευρωπαϊκούς στόχους για την αντοχή: υπάρχει σύσταση ώστε έως το 2030 να μειωθεί στην ΕΕ η συνολική επίπτωση των λοιμώξεων αίματος από καρβαπενεμο-ανθεκτική K. pneumoniae κατά 5% σε σχέση με το 2019. Όμως, τα στοιχεία δείχνουν ότι η εκτιμώμενη επίπτωση στην ΕΕ/ΕΟΧ αυξήθηκε από 2,52 (2019) σε 3,97 ανά 100.000 πληθυσμού (2019–2023), δηλαδή +57,5%.

Τι «καινούριο» φέρνει: Γονιδιωματική επιτήρηση (WGS)

Πέρα από τις κλασικές καλλιέργειες/αντιβιόγραμμα, η CRE25 αξιοποιεί τη γονιδιωματική επιτήρηση (whole genome sequencing: WGS). Δηλαδή, πρακτικά «διαβάζει» το DNA του μικροβίου. Έτσι μπορεί να εντοπίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια:

  • ποια γονίδια αντοχής κουβαλά (π.χ. οικογένειες καρβαπενεμασών),
  • σε ποιους γενετικούς «τύπους» ανήκουν τα στελέχη (ώστε να φαίνεται αν κυκλοφορούν συγκεκριμένες «υψηλού κινδύνου» γραμμές), και,
  • ειδικά για την K. pneumoniae, αν εμφανίζονται δείκτες αυξημένης λοιμογονικότητας που έχουν συνδεθεί με πιο «επιθετικές» μορφές.

Πώς θα εντοπίζεται πιθανή μετάδοση σε νοσοκομεία

Ένα από τα πιο πρακτικά σημεία για τη δημόσια υγεία είναι ο εντοπισμός συρροών (clusters) που υποδηλώνουν πρόσφατη μετάδοση. Το ECDC δηλώνει ότι σκοπεύει να ενημερώνει τις εθνικές αρχές, όταν εντοπίζει «συστάδες» μέσα στην ίδια χώρα, χρησιμοποιώντας ως ενδεικτικά όρια:

  • AD ≤5: «πολύ πιθανή» πρόσφατη μετάδοση
  • AD ≤10: «πιθανή» πρόσφατη μετάδοση

Με απλά λόγια: όσο πιο «ίδια» είναι γενετικά τα στελέχη, τόσο πιο πιθανό είναι να υπάρχει αλυσίδα μετάδοσης που χρειάζεται ενισχυμένα μέτρα ελέγχου.

Τι θα γίνει με τα δεδομένα 

Για την τελική έκθεση (και πιθανό επιστημονικό άρθρο), το ECDC αναφέρει ότι θα ξεκινήσει, όταν οι χώρες επιβεβαιώσουν ότι δεν αναμένονται άλλα δεδομένα. Προβλέπεται επίσης ότι, εκτός αν υπάρξουν αντιρρήσεις, τα γονιδιωματικά δεδομένα θα κατατεθούν σε δημόσια βάση (European Nucleotide Archive) μαζί με ελάχιστα μετα-δεδομένα (χώρα, έτος, τύπος δείγματος).

Διαβάστε επίσης

Συμφωνία στην Ευρώπη για την πατέντα των φαρμάκων – Τι αλλάζει

Νικόλαος Σύψας: «Με μία κάψουλα αντιβιοτικού ο λαιμός μας αποικίζεται με πολυανθετικά μικρόβια για 6 μήνες»

«Καμπανάκι» για την αλόγιστη συνταγογράφηση αντιβιοτικών – Έρευνα αποκαλύπτει ότι δεν τα παίρνουν όσοι τα χρειάζονται