Ερευνητές από το Mass General Brigham και το Karolinska Institutet ανέπτυξαν μια πολλά υποσχόμενη νέα μέθοδο, ικανή να προβλέπει κρίσεις άσθματος έως και 5 χρόνια πριν την εμφάνισή τους. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Nature Communications, θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν μια σημαντική πρόοδο στον τρόπο με τον οποίο οι κλινικοί γιατροί αντιμετωπίζουν μία από τις πιο κοινές χρόνιες ασθένειες στον κόσμο.
Το άσθμα επηρεάζει περισσότερα από 500 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως, αποτελώντας μια από τις κύριες αιτίες νοσηλειών και δαπανών υγειονομικής περίθαλψης. Μια κρίση άσθματος μπορεί να έρθει ξαφνικά, χωρίς να έχουν προηγηθεί προειδοποιητικά συμπτώματα και να είναι σοβαρή. Παρά τις δεκαετίες έρευνας, οι γιατροί δεν διαθέτουν μέχρι σήμερα τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να εντοπίζουν έγκαιρα ποιοι ασθενείς είναι πιο πιθανό να έρθουν αντιμέτωποι με μια κρίση άσθματος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί ασθενείς, των οποίων η κατάσταση μοιάζει ελεγχόμενη, να υποστούν απροσδόκητες κρίσεις, ενώ άλλοι να λαμβάνουν περιττή εντατική θεραπεία.
Ένα κενό διαρκείας στη φροντίδα του άσθματος
Για να αντιμετωπίσει αυτή την πρόκληση, η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα από 3 μεγάλες ομάδες ασθενών με άσθμα, με περισσότερους από 2.500 συμμετέχοντες. Αυτά τα σύνολα δεδομένων βασίζονται σε δεκαετίες ηλεκτρονικών ιατρικών αρχείων, γεγονός που επέτρεψε στους ερευνητές να παρακολουθήσουν τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα υγείας με εξαιρετική λεπτομέρεια.
Χρησιμοποιώντας μια τεχνική υψηλής απόδοσης, οι επιστήμονες μέτρησαν χιλιάδες μικρομόρια στο αίμα των ασθενών, με σκοπό να προσδιορίσουν μεταβολικά πρότυπα που σχετίζονται με τον έλεγχο του άσθματος και τον μελλοντικό κίνδυνο.
Αναλογίες, ένας ισχυρός προγνωστικός παράγοντας
Η ανάλυση αποκάλυψε μια ισχυρή και προηγουμένως υποτιμημένη σχέση μεταξύ δύο κατηγοριών μεταβολιτών: Των σφιγγολιπιδίων και των στεροειδών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αλληλεπίδραση μεταξύ αυτών των δύο ομάδων ήταν ο πιο ακριβής προγνωστικός παράγοντας για μελλοντικές εξάρσεις άσθματος. Ειδικότερα, οι ασθενείς με υψηλότερη αναλογία σφιγγολιπιδίων προς στεροειδή είχαν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα να υποστούν κρίσεις άσθματος μέσα στα επόμενα 5 χρόνια. Αυτή η προσέγγιση, που βασίζεται σε αναλογίες, καταγράφει τον τρόπο με τον οποίο οι μεταβολικές οδοί συνεργάζονται, για να επηρεάσουν τη φλεγμονή και τη σταθερότητα των αεραγωγών.
«Διαπιστώσαμε ότι η αλληλεπίδραση μεταξύ σφιγγολιπιδίων και στεροειδών καθορίζει το προφίλ κινδύνου», εξήγησε ο Craig E. Wheelock, κύριος ερευνητής στο Ινστιτούτο Περιβαλλοντικής Ιατρικής του Karolinska Institutet. «Αυτή η μέθοδος δεν είναι μόνο βιολογικά σημαντική, αλλά και αναλυτικά αξιόπιστη, καθιστώντας την κατάλληλη για την ανάπτυξη μιας πρακτικής και οικονομικά αποδοτικής κλινικής δοκιμής», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με την επικεφαλής ερευνήτρια Jessica Lasky-Su, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Δικτυακής Ιατρικής Channing του Mass General Brigham και της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ, τα ευρήματα ανταποκρίνονται σε μια κρίσιμη ανεκπλήρωτη ανάγκη. «Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη θεραπεία του άσθματος είναι ότι, επί του παρόντος, δεν διαθέτουμε αποτελεσματικό τρόπο για να προσδιορίσουμε ποιος ασθενής θα υποστεί σοβαρή κρίση στο εγγύς μέλλον. Μετρώντας την ισορροπία μεταξύ συγκεκριμένων σφιγγολιπιδίων και στεροειδών στο αίμα, μπορούμε να προσδιορίσουμε τους ασθενείς υψηλού κινδύνου με ακρίβεια περίπου 90%, επιτρέποντας στους κλινικούς ιατρούς να παρέμβουν πριν από την εμφάνιση μιας κρίσης», δήλωσε.
Προς την ακριβή ιατρική για το άσθμα
Οι ερευνητές ευελπιστούν τα ευρήματά τους να συμβάλλουν σε μια πιο αποτελεσματική φροντίδα του άσθματος. Μια απλή εξέταση αίματος, βασισμένη στις αναλογίες σφιγγολιπιδίων προς στεροειδή θα μπορούσε να ενσωματωθεί στον τυπικό εργαστηριακό έλεγχο, βοηθώντας τους γιατρούς να εντοπίσουν ασθενείς που φαίνονται σταθεροί, αλλά ενέχουν υποκείμενο μεταβολικό κίνδυνο.
Η έγκαιρη ανίχνευση θα μπορούσε να επιτρέψει στοχευμένες παρεμβάσεις, στενότερη παρακολούθηση ή εξατομικευμένες στρατηγικές θεραπείας, προλαμβάνοντας ενδεχομένως σοβαρές κρίσεις πριν αυτές εμφανιστούν.
Ωστόσο, η ομάδα προειδοποιεί ότι απαιτείται περαιτέρω επικύρωση πριν η εξέταση υιοθετηθεί στην κλινική πρακτική. Μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να περιλαμβάνουν μεγαλύτερους πληθυσμούς ασθενών, προοπτικές κλινικές δοκιμές και αναλύσεις κόστους – αποτελεσματικότητας.
Εάν επιβεβαιωθεί, αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο αντιμετώπισης του άσθματος, μετατοπίζοντας τη φροντίδα από τη θεραπεία των κρίσεων στην πρόληψη, με βάση τον εξατομικευμένο βιολογικό κίνδυνο.
Διαβάστε επίσης
Αναπνευστικά νοσήματα: Σχεδόν 7 εκατ. νέα περιστατικά ετησίως στην Ευρώπη – Το φορτίο στην Ελλάδα
Σοβαρό άσθμα: Μηνιαία αγωγή υπόσχεται να απαλλάξει τους ασθενείς από την καθημερινή λήψη φαρμάκων
Άσθμα: Απειλεί περισσότερο τα παιδιά που εκτέθηκαν νωρίς σε αυτόν τον ατμοσφαιρικό ρύπο
