Η Ευρώπη προχωρά βαθύτερα στην «καρδιά» του χειμώνα με την εποχική γρίπη να κερδίζει έδαφος στις περισσότερες χώρες, την ώρα που ο SARS-CoV-2 δείχνει να υποχωρεί και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) παραμένει μεν παρών, αλλά με συνολικά χαμηλότερη πίεση στα νοσοκομεία σε σχέση με προηγούμενες σεζόν. Αυτή είναι η κεντρική εικόνα που αποτυπώνει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) στην εβδομαδιαία αναφορά του.
Συγκεκριμένα, τα στοιχεία επιτήρησης δείχνουν αύξηση επισκέψεων στην πρωτοβάθμια φροντίδα με συμπτώματα αναπνευστικής λοίμωξης στις περισσότερες χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ, ένδειξη έντονης κυκλοφορίας των ιών στην κοινότητα.
Γρίπη: Ανοδική πορεία και αυξημένες οι νοσηλείες στους άνω των 65
Το κύριο βάρος φαίνεται να μετατοπίζεται στη γρίπη: σε πολλές χώρες η πορεία είναι ανοδική, ενώ σε ορισμένες ενδέχεται να έχει ήδη περάσει η κορύφωση. Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και εργαστηριακά στην πρωτοβάθμια φροντίδα (ILI/ARI), όπου την 1η εβδομάδα του 2026 εντοπίστηκαν 326 θετικά δείγματα γρίπης (όλα τύπου Α). Από τα δείγματα που υποτυποποιήθηκαν, περίπου 8/10 αντιστοιχούν σε A(H3) και περίπου 2/10 σε A(H1)pdm09, επιβεβαιώνοντας ότι ο A(H3N2) είναι ο κυρίαρχος υπότυπος της περιόδου.
Παράλληλα, οι δείκτες θετικότητας στην επιτήρηση της πρωτοβάθμιας δείχνουν ότι η γρίπη έχει ισχυρή παρουσία στην κοινότητα (39%), ενώ και στα νοσοκομεία (SARI) η θετικότητα παραμένει υψηλή (35%), κάτι που εξηγεί γιατί η πίεση μεταφέρεται σταδιακά και στις εισαγωγές. Παρότι η γρίπη αφορά όλες τις ηλικίες, οι αυξήσεις στις νοσηλείες καταγράφονται κυρίως στους ηλικιωμένους (≥65), οι οποίοι αποτελούν και την ομάδα που συνήθως επιβαρύνεται περισσότερο από επιπλοκές (όπως πνευμονία).
RSV: Άνοδος σε παιδιά, αλλά χαμηλότερη συνολική πίεση
Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) παρουσιάζει τάσεις ανόδου σε αρκετές χώρες, με τις εισαγωγές να αφορούν κυρίως παιδιά κάτω των 5 ετών. Αντίστοιχη εικόνα παρατηρείται και στην πρωτοβάθμια φροντίδα: την 1η εβδομάδα του 2026 αναφέρθηκαν 72 θετικά δείγματα RSV. Ωστόσο, το ECDC σημειώνει ότι τα συνολικά επίπεδα νοσηλειών λόγω του ιού RSV είναι χαμηλότερα από εκείνα των τεσσάρων προηγούμενων σεζόν για την ίδια χρονική περίοδο.
COVID-19: Συνεχής μείωση και περιορισμένη επίδραση στις νοσηλείες
Στον αντίποδα, η COVID-19 συνεχίζει την καθοδική της πορεία. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν μείωση σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, με συνολικά περιορισμένη επίδραση στις νοσηλείες κατά την εβδομάδα αναφοράς. Συγκεκριμένα, στην πρωτοβάθμια φροντίδα, την 1η εβδομάδα του 2026, υπήρξαν 27 θετικά δείγματα SARS-CoV-2, σαφώς λιγότερα από τα αντίστοιχα της γρίπης την ίδια περίοδο. Παρότι ο ιός εξακολουθεί να κυκλοφορεί, στη συγκεκριμένη φάση του χειμώνα δεν αποτελεί τον κύριο οδηγό πίεσης στα συστήματα υγείας.
Επιτήρηση ILI/ARI στην πρωτοβάθμια περίθαλψη – κατανομή τύπου και υποτύπου παθογόνου | Πηγή: ECDC
Επιτήρηση SARI σε νοσοκομεία – κατανομή τύπου και υποτύπου παθογόνου | Πηγή: ECDC
Marburg στην Αιθιοπία: Χωρίς νέα κρούσματα, χαμηλός κίνδυνος για την ΕΕ/ΕΟΧ
Στο διεθνές σκέλος, στην Αιθιοπία δεν αναφέρθηκαν νέα επιβεβαιωμένα κρούσματα ή θάνατοι από τον ιό Marburg μετά την ενημέρωση της 19ης Δεκεμβρίου 2025. Συνολικά, είχαν καταγραφεί 17 κρούσματα (14 επιβεβαιωμένα, 3 πιθανά) και 12 θάνατοι, ενώ παρακολουθήθηκαν 886 επαφές, όπως αναφέρει το Υπουργείο Υγείας της Αιθιοπίας. Η αξιολόγηση του ECDC παραμένει ότι ο κίνδυνος για πολίτες της ΕΕ/ΕΟΧ που ταξιδεύουν ή διαμένουν στην Αιθιοπία είναι χαμηλός.
Χολέρα: Υψηλό παγκόσμιο φορτίο, χαμηλός κίνδυνος για ταξιδιώτες
Η χολέρα συνεχίζει να επιβαρύνει σημαντικά περιοχές παγκοσμίως: για το 2025 (1/1/2025 έως 24/12/2025) καταγράφονται 601.845 κρούσματα και 7.671 θάνατοι, ενώ στον τελευταίο μήνα αναφοράς (24/11/2025 έως 24/12/2025) σημειώθηκαν 30.611 νέα κρούσματα και 275 νέοι θάνατοι. Μεταξύ των χωρών με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση κρουσμάτων περιλαμβάνονται η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Αφγανιστάν, η Υεμένη, το Νότιο Σουδάν και η Αγκόλα.
Αν και ο κίνδυνος για ταξιδιώτες είναι χαμηλός, οι σποραδικές εισαγωγές στην ΕΕ/ΕΟΧ παραμένουν πιθανές. Σημειώνεται πως το 2023, αναφέρθηκαν 12 επιβεβαιωμένα κρούσματα σε 5 χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ, ενώ 29 το 2022, 2 το 2021 και κανένα το 2020 -όλα με ιστορικό ταξιδιού σε περιοχές που έχουν πληγεί από χολέρα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ο εμβολιασμός θα πρέπει να εξετάζεται για ταξιδιώτες που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο μόλυνσης, όπως οι εργαζόμενοι σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και ανθρωπιστικής βοήθειας που ενδέχεται να εκτεθούν άμεσα.
MERS-CoV: Νέα περιστατικά στη Σαουδική Αραβία
Η ενημέρωση για το αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής (MERS-CoV) αναφέρει 5 νέα κρούσματα στη Σαουδική Αραβία (με έναν θάνατο), ενώ για όλο το 2025 εντοπίστηκαν 19 κρούσματα και 4 θάνατοι, συμπεριλαμβανομένων 2 εισαγόμενων περιστατικών στη Γαλλία. Όλοι οι ασθενείς είναι ενήλικες, 3 εκ των οποίων άνω των 65 ετών και 2 είχαν άμεση επαφή με καμήλες (μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί δευτερογενείς περιπτώσεις). Η συνολική αξιολόγηση παραμένει καθησυχαστική για την Ευρώπη: ο κίνδυνος για την ΕΕ/ΕΟΧ χαρακτηρίζεται χαμηλός και η πιθανότητα παρατεταμένης μετάδοσης στον γενικό πληθυσμό πολύ χαμηλή.
Σποραδικές ζωονόσοι: Γρίπη των πτηνών και των χοίρων
Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης σποραδικές αναφορές ζωονόσων. Ο ΠΟΥ κατέγραψε 7 νέα ανθρώπινα κρούσματα γρίπης των πτηνών A(H9N2) στην Κίνα (τα περισσότερα σε παιδιά), συνδεδεμένα κυρίως με έκθεση σε πτηνά/αγορές ζωντανών πουλερικών, χωρίς αναφορές κρουσμάτων μεταξύ επαφών. Τέλος, αναφέρθηκε ένα ανθρώπινο κρούσμα γρίπης των χοίρων [παραλλαγή A(H1N1)] στην Κίνα, με ήπια πορεία, λόγω έκθεσης σε οικόσιτο χοίρο.
Συμπέρασμα
Η συνολική εικόνα είναι διπλή: στην Ευρώπη, η χειμερινή επιβάρυνση φαίνεται να οδηγείται κυρίως από την εποχική γρίπη και δευτερευόντως από τον RSV, ενώ η COVID-19 βρίσκεται σε ύφεση. Σε διεθνές επίπεδο, η χολέρα και οι σποραδικές εστίες (Marburg, MERS, ζωονόσοι) υπενθυμίζουν την ανάγκη διαρκούς επιτήρησης και ετοιμότητας. Όπως επισημαίνει το ECDC, η συνεχής επαγρύπνηση παραμένει το «κλειδί», καθώς οι ιοί εξακολουθούν να κυκλοφορούν ενεργά στην κοινότητα.
Διαβάστε επίσης
Κύμα γρίπης απειλεί το ΕΣΥ – Μπορεί να «χτυπήσει» έως και 1 εκατ. άτομα
Υγειονομικός συναγερμός στην Ιταλία: Πολύ κοντά στο ανώτατο επίπεδο διάδοσής της η εποχική γρίπη
